Bệnh zona thần kinh, còn gọi là giời leo, là một bệnh nhiễm trùng do virus Varicella zoster gây ra. Đây cũng chính là loại virus đã gây nên bệnh thủy đậu, sau khi khỏi thủy đậu, virus này có thể tồn tại tiềm ẩn trong các hạch thần kinh của cơ thể và bùng phát trở lại thành bệnh zona khi hệ miễn dịch suy yếu hoặc gặp các điều kiện thuận lợi như căng thẳng, tuổi già hoặc bệnh mạn tính. Zona thần kinh đặc trưng bởi các triệu chứng đau rát dữ dội, dọc theo các dây thần kinh ngoại vi, đi kèm với sự xuất hiện của các mảng phỏng nước trên da, tập trung ở một bên cơ thể, thường là ở vùng ngực, lưng hoặc mặt.

Giai đoạn đầu của bệnh, người bệnh thường xuất hiện các cảm giác khó chịu, ngứa rát, đau nhức trước khi các tổn thương da xuất hiện. Sau đó, các mụn nước nhỏ, trong sẽ mọc thành từng chùm, xếp thành đường dài dọc theo thần kinh bị ảnh hưởng. Cảm giác đau có thể kéo dài và dữ dội, đặc biệt ở người lớn tuổi, thậm chí biến chứng đau dây thần kinh sau zona còn tồn tại rất lâu sau khi các phần tổn thương da đã lành. Ngoài ra, bệnh còn có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng da, mất thị lực (nếu lesio xảy ra ở mắt), viêm màng não và hiếm gặp hơn là bội nhiễm các cơ quan khác.

Việc điều trị bệnh zona thần kinh chủ yếu nhằm giảm triệu chứng, hỗ trợ quá trình hồi phục và phòng ngừa biến chứng. Các thuốc kháng virus như acyclovir, valacyclovir hoặc famciclovir thường được chỉ định càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất là trong 72 giờ đầu kể từ khi xuất hiện phát ban để giúp làm giảm mức độ nghiêm trọng và thời gian của triệu chứng. Đồng thời, bác sĩ có thể kê thêm thuốc giảm đau, chống viêm hoặc các loại thuốc bôi ngoài da để hạn chế tình trạng khó chịu. Với những trường hợp bệnh nhân lớn tuổi hoặc có sức đề kháng suy giảm, cần theo dõi sát để kịp thời phát hiện và điều trị các biến chứng nguy hiểm. Việc giữ vệ sinh vùng da tổn thương, tránh gãi hoặc làm vỡ mụn nước cũng rất quan trọng, góp phần vào quá trình hồi phục và ngăn ngừa lây lan.