Hội chùa Dâu là một trong những lễ hội truyền thống lớn và lâu đời nhất tại vùng Bắc Ninh, gắn liền với ngôi chùa cổ kính Dâu - được coi là trung tâm Phật giáo đầu tiên của Việt Nam. Lễ hội thường được tổ chức vào ngày 8 tháng 4 âm lịch hàng năm, nhằm tưởng nhớ Man Nương - người sáng lập ra chùa Dâu và cũng là biểu tượng của tín ngưỡng dân gian vùng Kinh Bắc. Không chỉ là dịp để người dân địa phương thể hiện lòng thành kính đối với Tam bảo và các vị thần Phật, hội chùa Dâu còn thu hút đông đảo du khách thập phương về trẩy hội, hành hương, cầu mong bình an, may mắn.
Các hoạt động trong hội chùa Dâu khá đa dạng và phong phú, mang đậm màu sắc văn hóa dân gian vùng đồng bằng Bắc Bộ. Nổi bật nhất là lễ rước "mưa", một nghi lễ cầu cho mưa thuận gió hòa – vốn có nguồn cội từ tín ngưỡng nông nghiệp của dân tộc. Đoàn rước với những kiệu hoa, long đình, tán lọng đi từ chùa Dâu sang các miếu xung quanh, tạo nên không khí hết sức linh thiêng và náo nhiệt. Bên cạnh phần lễ trang trọng, phần hội diễn ra sôi nổi với các trò chơi dân gian, hát quan họ, thi nấu ăn, thi dệt vải… tái hiện đời sống lao động, sinh hoạt tinh thần của người Kinh Bắc xưa và nay.
Hội chùa Dâu không chỉ là nơi hội tụ nét đẹp văn hóa truyền thống mà còn là dịp để các thế hệ con cháu hướng về cội nguồn, gìn giữ di sản cha ông. Trong không gian nhuốm màu thời gian của ngôi chùa cổ, giữa tiếng chuông ngân vang và hương khói trầm mặc, người tham dự như được trở về với những giá trị tâm linh sâu sắc, tiếp nối dòng chảy văn hóa bất tận của quê hương. Hội chùa Dâu góp phần nuôi dưỡng ý thức bảo tồn các nét đẹp di sản, nâng cao đời sống tinh thần cộng đồng và tạo nên sức sống bền bỉ cho vùng đất Kinh Bắc trù phú.
Từ khóa: những bộ tộc không quần không áo
Thể loại: Tài chính