Sinh vật ngoại lai là những loài sinh vật không có nguồn gốc tự nhiên tại một khu vực nhất định, nhưng được du nhập từ nơi khác đến thông qua các hoạt động của con người như vận chuyển hàng hóa, buôn bán cây giống, vật nuôi hoặc du lịch. Khi xâm nhập vào môi trường mới, chúng có thể thích nghi, phát triển mạnh mẽ và cạnh tranh trực tiếp với các loài sinh vật bản địa. Do không gặp nhiều thiên địch hay các yếu tố kiểm soát tự nhiên như ở nơi xuất xứ, nhiều sinh vật ngoại lai có khả năng sinh sôi nhanh chóng, gây mất cân bằng sinh thái cho hệ sinh thái địa phương.

Hậu quả của sinh vật ngoại lai có thể rất nghiêm trọng đối với môi trường, nông nghiệp và cả sức khỏe con người. Nhiều loài thực vật ngoại lai như cỏ dại biến đổi môi trường sống của các loài bản địa, làm nghèo nàn đa dạng sinh học và ảnh hưởng xấu đến đất đai. Các loài động vật ngoại lai như cá rô phi, ốc bươu vàng, mèo hoang lại có khả năng gây dịch bệnh hoặc ăn thịt các loài động vật nhỏ, từ đó làm sụt giảm số lượng của những loài quý hiếm. Ngoài ra, chi phí để kiểm soát và loại bỏ những sinh vật ngoại lai này cũng rất lớn, tạo áp lực về kinh tế và công tác bảo tồn thiên nhiên.

Để hạn chế và ngăn ngừa tác động tiêu cực của sinh vật ngoại lai, việc kiểm soát vận chuyển, tăng cường kiểm dịch động thực vật, cũng như nâng cao nhận thức cộng đồng là rất quan trọng. Các biện pháp này cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, nhà khoa học và người dân nhằm phát hiện sớm, xử lý triệt để các loài ngoại lai xâm hại ngay khi mới xuất hiện. Mỗi người dân, thông qua ý thức bảo vệ môi trường, không thả nuôi sinh vật lạ hay đưa các giống cây trồng, vật nuôi chưa được kiểm định về nguồn gốc vào tự nhiên, sẽ góp phần quan trọng vào công cuộc gìn giữ đa dạng sinh học và bảo vệ hệ sinh thái của quốc gia.