Theo truyền thống của người Việt Nam, lễ cúng ông Công ông Táo thường được tổ chức vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm. Đây là ngày mà ba vị Táo Quân cưỡi cá chép về trời để báo cáo công việc của gia đình trong suốt một năm vừa qua. Người Việt quan niệm việc tiễn ông Công ông Táo lên trời là dịp để bày tỏ lòng biết ơn, cầu mong những điều tốt đẹp và an lành cho năm mới, cũng như mong muốn nhận được sự phù hộ từ các vị thần giữ lửa trong nhà. Vì vậy, gia chủ luôn chuẩn bị rất chu đáo, từ lau dọn bàn thờ, mua sắm lễ vật đến tiến hành nghi lễ vào thời điểm hợp lý.

Lễ cúng ông Công ông Táo truyền thống không ấn định chính xác giờ giấc mà thường diễn ra từ sáng sớm đến trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Nhiều gia đình chọn làm lễ từ tối 22 cho tới sáng ngày 23 để thuận tiện cho sinh hoạt, nhưng quan trọng là nghi lễ phải được hoàn thành trước thời khắc linh thiêng khi Táo Quân lên thiên đình. Lễ vật cơ bản thường gồm vàng mã, ngựa giấy, cá chép sống hoặc giấy, mũ ông Táo, cùng với các món ăn truyền thống như xôi, gà luộc, rượu, hoa quả. Đặc biệt, cá chép thường được thả xuống sông sau lễ, tượng trưng cho phương tiện đưa các Táo về trời.

Nghi lễ này không chỉ đơn thuần là một tín ngưỡng dân gian mà còn thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, coi trọng gia đình và tổ tiên của người Việt Nam. Ngày cúng ông Công ông Táo cũng trở thành dịp để mỗi thành viên trong nhà cùng nhau dọn dẹp, trang hoàng lại nhà cửa, chuẩn bị đón Tết cổ truyền. Sau khi hoàn thành nghi lễ tiễn các Táo về trời, người dân thường giữ gìn không khí thiêng liêng, an hòa, mong cho ngọn lửa trong gian bếp sẽ luôn ấm áp, mang đến hạnh phúc, bình yên cho cả gia đình trong năm mới sắp tới.