Hổ phách là một loại nhựa cây hóa thạch tự nhiên, có nguồn gốc từ các khu rừng nguyên sinh cách đây hàng triệu năm. Ban đầu, nó được hình thành bởi nhựa của các loài cây thuộc nhóm Pinaceae (thông), Araucariaceae và Cupressaceae. Khí hậu ấm áp trong các khu rừng cổ đại thúc đẩy quá trình tiết nhựa, giúp nhựa dễ dàng chảy ra và tiếp xúc với oxy cũng như ánh sáng mặt trời. Theo thời gian, dưới tác động của các yếu tố môi trường như nhiệt độ, sức ép địa chất và sự phân hủy sinh học, nhựa cây đã dần trải qua quá trình polymer hóa, biến đổi thành chất rắn bền vững, tạo nên viên hổ phách có màu vàng nâu, cam hoặc đỏ đặc trưng mà chúng ta thấy ngày nay.

Các mỏ hổ phách nổi tiếng nhất trên thế giới chủ yếu được tìm thấy ở vùng ven biển của biển Baltic, thuộc các quốc gia như Nga, Ba Lan, Litva, Latvia và Estonia. Hổ phách Baltic được hình thành khoảng từ 44 triệu đến 55 triệu năm trước, vào thời kỳ Eocene. Ngoài ra, còn có hổ phách Dominica ở vùng Caribbean, hổ phách Miến Điện ở Đông Nam Á, cùng nhiều mỏ nhỏ hơn tại Mexico, Rumania và Trung Quốc. Mỗi vùng địa lý lại tạo ra những loại hổ phách mang đặc tính hóa học và màu sắc khác biệt do điều kiện địa chất và loại cây tạo nhựa. Vì thế, nguồn gốc của hổ phách không chỉ gói gọn ở một khu vực cụ thể, mà trải dài trên khắp thế giới, phản ánh lịch sử tiến hóa và đa dạng của hệ thực vật cổ đại.

Quá trình vận chuyển và lắng đọng tạo nên nguồn hổ phách hiện nay cũng gắn liền với các sự kiện địa chất lớn, như sự di chuyển của các khối đất hoặc sự thay đổi mực nước biển. Sau khi nhựa cây hóa thạch, các lớp đất đá bảo vệ và tích tụ hổ phách theo dòng thời gian. Đôi khi, hổ phách còn giữ lại dấu tích của côn trùng, lá cây hoặc khí thực vật, cung cấp những chứng cứ quý giá cho các nhà khảo cổ học và sinh vật học nghiên cứu về môi trường sống cổ xưa. Sự kỳ diệu của hổ phách không chỉ nằm ở vẻ đẹp tự nhiên hay giá trị làm trang sức, mà còn ở nguồn gốc lịch sử và hóa học độc đáo của nó, chứng minh cho quá trình thay đổi diễn ra liên tục của Trái Đất qua hàng triệu năm.