Biểu thuế thu nhập cá nhân là công cụ pháp lý nhằm điều tiết thu nhập và đảm bảo sự công bằng trong xã hội. Tại Việt Nam, biểu thuế này được áp dụng đối với các đối tượng có phát sinh thu nhập chịu thuế như tiền lương, tiền công, tiền thù lao và một số nguồn thu nhập khác. Thuế suất thu nhập cá nhân được xây dựng theo nguyên tắc lũy tiến từng phần, nghĩa là người có thu nhập càng cao thì sẽ phải chịu thuế suất càng lớn. Cách thiết kế này giúp Nhà nước khuyến khích các đối tượng thu nhập thấp vươn lên và điều tiết phần thu nhập vượt ngưỡng hợp lý của những người giàu nhằm tạo sự cân đối cho ngân sách quốc gia cũng như hạn chế khoảng cách về thu nhập.

Cấu trúc biểu thuế thu nhập cá nhân thường chia thành nhiều bậc với các mức thu nhập khác nhau và tương ứng mỗi bậc là một mức thuế suất nhất định. Cụ thể, biểu thuế hiện hành ở Việt Nam bao gồm bảy bậc, trong đó thuế suất dao động từ 5% cho bậc đầu tiên đến tối đa 35% cho bậc cao nhất. Mỗi cá nhân cư trú phải kê khai thu nhập hàng tháng, quý hoặc năm và thực hiện nghĩa vụ thuế đối với nhà nước. Ngoài ra, trong quá trình tính thuế, còn có các khoản giảm trừ gia cảnh dành cho bản thân người nộp thuế và cho người phụ thuộc, góp phần giảm gánh nặng thuế cho những người có thu nhập trung bình và thấp.

Việc áp dụng và điều chỉnh biểu thuế thu nhập cá nhân luôn đi kèm với những tranh luận về tính công bằng và hiệu quả kinh tế. Một số ý kiến cho rằng nên điều chỉnh mức khởi điểm chịu thuế, miễn giảm cho các đối tượng chính sách hoặc người có hoàn cảnh khó khăn để phù hợp với thực tiễn đời sống và biến động của nền kinh tế. Bên cạnh đó, việc tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kê khai, nộp thuế cũng là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo nguồn thu của ngân sách và phòng ngừa các hành vi gian lận thuế. Có thể thấy, biểu thuế thu nhập cá nhân vừa là công cụ thu ngân sách, vừa là giải pháp hướng đến mục tiêu công bằng xã hội và phát triển bền vững.