Làng nghề trống Đọi Tam nằm bên bờ sông Châu, thuộc xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, là một trong những làng nghề truyền thống nổi tiếng bậc nhất Việt Nam. Trải qua hàng trăm năm lịch sử, người dân Đọi Tam vẫn giữ nguyên nét tinh hoa của nghề làm trống thủ công, với những bí quyết chế tác được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Theo các cụ cao niên trong làng kể lại, nghề trống nơi đây đã xuất hiện từ thời vua Hùng, đến nay vẫn giữ được vẻ đẹp mộc mạc, bền chắc và âm thanh vang vọng. Trống Đọi Tam không chỉ phục vụ lễ hội truyền thống mà còn xuất hiện trong các nghi lễ tín ngưỡng, biểu diễn nghệ thuật và trường học khắp cả nước. Đến Đọi Tam, du khách sẽ cảm nhận rõ sự khéo léo, tỉ mỉ và tinh thần yêu nghề của người thợ, khi từng chiếc trống đều được gia công bằng đôi tay tài hoa, từ khâu chọn gỗ, xử lý da cho đến khâu hoàn thiện trang trí.

Điểm khác biệt của trống Đọi Tam so với các loại trống khác nằm ở kỹ thuật bịt trống và công đoạn xử lý nguyên liệu đặc biệt. Người Đọi Tam thường chọn loại gỗ mít già, có thớ dày và chắc chắn, đem để tự nhiên trong nhiều năm trước khi dùng chế tác. Da trâu dùng làm mặt trống cũng được tuyển lựa kỹ lưỡng, phải là da của những con trâu đực khỏe mạnh mới đảm bảo độ đàn hồi và âm vang sâu rộng. Công đoạn bịt mặt trống được xem như linh hồn của sản phẩm, đòi hỏi người thợ phải tính toán thật chuẩn xác lực căng, sao cho mặt trống vừa bền lại phát ra tiếng đồng đều, không bị vỡ tiếng. Ngoài sự kỳ công về kỹ thuật, trống Đọi Tam còn mang giá trị văn hóa rất lớn, là biểu tượng kết nối tâm linh cộng đồng, gắn liền với các sự kiện trọng đại của làng quê Bắc Bộ.

Không chỉ nổi tiếng trong nước, trống Đọi Tam còn được xuất khẩu sang nhiều quốc gia trên thế giới như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia... góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam ra bạn bè quốc tế. Nhờ sự sáng tạo, cải tiến không ngừng, người dân làng nghề đã đưa ra nhiều mẫu mã đa dạng, phù hợp với nhu cầu của từng thị trường, từ trống hội, trống trường cho đến trống phục vụ nghệ thuật biểu diễn. Các hội thi trống giữa các nghệ nhân trong làng là dịp để trao đổi kinh nghiệm, nâng cao tay nghề và gìn giữ truyền thống quý giá. Bên cạnh việc phát triển kinh tế địa phương, làng nghề trống Đọi Tam còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc, truyền lửa đam mê cho các thế hệ trẻ tiếp nối nghề tổ tiên.