Cá lăng khổng lồ là một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất được tìm thấy tại các con sông lớn ở Đông Nam Á, đặc biệt là lưu vực sông Mekong. Với kích thước trưởng thành có thể đạt chiều dài lên đến 3 mét và trọng lượng trên 300 kg, cá lăng khổng lồ trở thành biểu tượng của sự đa dạng sinh học vùng hạ lưu Mekong. Loài cá này nổi bật bởi thân hình thuôn dài, đầu rộng, hàm dưới nhô ra và phần da mịn không có vảy, khác biệt hoàn toàn so với nhiều loài cá khác cùng khu vực. Cá lăng khổng lồ thường sống ở các vùng nước sâu, nơi có dòng chảy mạnh và lượng oxy cao; chúng là loài săn mồi chủ lực, ăn các loại cá nhỏ, tôm, và cả động vật đáy.

Tuy nhiên, số lượng cá lăng khổng lồ trong tự nhiên hiện nay đang giảm mạnh do những tác động tiêu cực từ con người như khai thác quá mức, ô nhiễm môi trường, và việc xây dựng các công trình thủy điện trên sông Mekong. Những yếu tố này làm suy giảm mạnh nguồn thức ăn, môi trường sống và gây cản trở đường di cư sinh sản của loài cá quý hiếm này. Quá trình đánh bắt cá lăng khổng lồ cũng thường mang tính chất tận diệt, khiến cá chưa kịp sinh sản đã bị khai thác, dẫn tới nguy cơ tuyệt chủng ngày một hiện hữu. Chính vì vậy, các tổ chức bảo tồn thiên nhiên đang nỗ lực kêu gọi cộng đồng, chính phủ tăng cường quản lý và bảo vệ môi trường sống, kiểm soát hoạt động khai thác bằng các biện pháp nghiêm ngặt hơn nhằm phục hồi và đảm bảo sự tồn tại của cá lăng khổng lồ trong hệ sinh thái vùng Mekong.

Ngoài giá trị sinh thái, cá lăng khổng lồ còn đóng vai trò quan trọng trong văn hóa và đời sống địa phương. Ở nhiều vùng ven sông, cá lăng không chỉ là nguồn thực phẩm đặc sản mà còn gắn liền với các truyền thuyết dân gian, nghi lễ truyền thống và những câu chuyện huyền thoại về sức mạnh, may mắn. Các cuộc thi câu cá, lễ hội sông nước cũng thường lấy hình ảnh cá lăng lớn làm biểu tượng đặc sắc thu hút du khách. Sự tồn tại và phát triển của cá lăng khổng lồ vì thế không chỉ có ý nghĩa bảo tồn đa dạng sinh học, mà còn duy trì bản sắc văn hóa địa phương, góp phần vào phát triển du lịch, kinh tế bền vững trên toàn lưu vực sông Mekong và các vùng lân cận.