Dân số Việt Nam đã trải qua nhiều biến động đáng chú ý trong suốt chiều dài lịch sử, phản ánh sự phát triển kinh tế, xã hội và những chính sách quản lý dân số của đất nước. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, đến hết năm 2023, dân số Việt Nam ước tính đạt khoảng 100 triệu người, đứng thứ 15 trên thế giới về số lượng dân cư. Tăng trưởng dân số của Việt Nam đang dần chậm lại so với các thập kỷ trước, thể hiện qua tỷ lệ sinh giảm do nhận thức của người dân được nâng cao, cũng như việc thực hiện các giải pháp về kế hoạch hóa gia đình. Bên cạnh đó, tốc độ đô thị hóa cao khiến phân bố dân số giữa thành thị và nông thôn có nhiều thay đổi, phần lớn dân cư tập trung ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Hải Phòng.

Sự gia tăng dân số mang đến cả cơ hội lẫn thách thức cho Việt Nam trong quá trình phát triển. Với lực lượng lao động trẻ dồi dào, đất nước có lợi thế về nguồn nhân lực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, di cư lao động nội địa, già hóa dân số và áp lực lên hệ thống hạ tầng đô thị, y tế, giáo dục đang là vấn đề cần quan tâm. Đặc biệt, tỉ lệ người cao tuổi ngày càng gia tăng, buộc Việt Nam phải chuẩn bị các chính sách an sinh xã hội hiệu quả, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong tương lai.

Cơ cấu dân số vàng của Việt Nam được đánh giá đang ở giai đoạn thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội, bởi tỷ lệ người đang trong độ tuổi lao động lớn hơn số người phụ thuộc. Tuy nhiên, việc khai thác hiệu quả nguồn nhân lực này đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục, đào tạo nghề và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Dân số đông cũng là động lực khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát triển thị trường tiêu dùng nội địa. Chính phủ Việt Nam hiện tập trung vào các chiến lược toàn diện nhằm thích ứng với những biến động dân số, đảm bảo mỗi người đều được hưởng các điều kiện sống tối ưu, từ đó tạo nền tảng vững chắc để đất nước phát triển ổn định trong thập kỷ tới.