Thần Pồng Pêu, theo truyền thuyết dân gian vùng cao nguyên, là một vị thần bảo hộ cho rừng núi và muông thú. Người ta kể rằng, mỗi khi bóng chiều buông xuống trên những cánh rừng già, Thần Pồng Pêu lại hòa vào làn gió mát, lặng lẽ quan sát từng cành cây, từng dòng suối để bảo vệ sự bình yên của thiên nhiên. Dưới hình hài một ông già tóc bạc phơ, đôi mắt sáng như sao đêm, Thần hay xuất hiện bất chợt trước những người tốt bụng, dũng cảm hoặc những em nhỏ ngoan ngoãn. Rồi từ đó, truyền đi bao câu chuyện kỳ ảo về lòng nhân hậu, tình yêu thương giữa con người với thiên nhiên.

Thần Pồng Pêu không chỉ nổi tiếng vì quyền năng hóa phép, mà còn bởi nét đẹp trong tâm hồn. Bất cứ khi nào dân làng đứng trước hiểm họa thiên tai, mùa màng thất bát hay bệnh tật hoành hành, mọi người đều hướng về núi rừng, khấn nguyện thần phù hộ độ trì. Người già trong làng thường truyền miệng cho con cháu rằng: “Muốn gặp Thần Pồng Pêu, trước tiên phải biết sống chân thật, không tham lam, không phá hoại rừng xanh.” Câu chuyện về thần trở thành lời nhắc nhở mỗi ngày, giúp thế hệ trẻ ý thức gìn giữ môi trường và sống hài hòa với thiên nhiên.

Có người từng kể, Thần Pồng Pêu đã cứu sống một đoàn thợ săn bị lạc giữa rừng sâu bằng cách dẫn họ đến một con suối nước trong lành, rồi âm thầm biến mất. Những câu chuyện mang màu sắc huyền thoại ấy đã in sâu vào tâm trí của biết bao thế hệ người dân vùng cao, làm giàu thêm đời sống tinh thần và vật chất nơi đây. Chính niềm tin vào sự bảo trợ của Thần Pồng Pêu đã vun đắp nên tinh thần đoàn kết, giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn, cùng dựng xây cuộc sống ấm no, hạnh phúc dưới bóng rừng đại ngàn.