Theo kết quả Tổng điều tra dân số năm 2019 do Tổng cục Thống kê thực hiện, các dân tộc thiểu số ở Việt Nam chiếm khoảng 14,7% tổng dân số cả nước. Hiện nay, nước ta có 54 dân tộc anh em, trong đó người Kinh là nhóm chiếm đa số, còn lại là các dân tộc thiểu số với số lượng và phân bố khác nhau tùy từng vùng miền. Các dân tộc thiểu số thường sinh sống ở các vùng núi, trung du, hoặc khu vực biên giới, tập trung chủ yếu ở Tây Bắc, Tây Nguyên và một phần của miền Trung, Đông Bắc. Sự đa dạng về sắc tộc không chỉ ở con số mà còn thể hiện qua bản sắc văn hóa, truyền thống phong tục, cùng những nét đặc trưng về ngôn ngữ, trang phục, lễ hội và sinh hoạt cộng đồng.

Dân số của các dân tộc thiểu số tuy không lớn, nhưng lại đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển chung của đất nước. Cuộc sống của đồng bào các dân tộc thiểu số thường gặp nhiều khó khăn như tỷ lệ đói nghèo cao hơn mặt bằng chung, điều kiện tiếp cận giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng còn hạn chế. Tuy vậy, các chính sách phát triển kinh tế xã hội dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng được chú trọng, nhằm nâng cao chất lượng đời sống, đảm bảo bình đẳng và tạo điều kiện để các dân tộc thiểu số phát huy thế mạnh của mình trong quá trình hội nhập. Chính phủ đã đề ra nhiều chương trình mục tiêu như Chương trình 135, 30a, với mục tiêu xóa đói giảm nghèo, phát triển hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế, và bảo tồn văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số.

Bên cạnh khó khăn về đời sống vật chất, đồng bào các dân tộc thiểu số còn phải đối mặt với thách thức về bảo tồn giá trị truyền thống trước tác động của quá trình hiện đại hóa. Nhiều phong tục tập quán, tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số đang đứng trước nguy cơ mai một do sự giao thoa, tiếp biến văn hóa mạnh mẽ. Nhận thức rõ vấn đề này, nhà nước cùng các tổ chức xã hội đã và đang nỗ lực triển khai các chương trình bảo vệ, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số, thông qua các hoạt động giáo dục, lễ hội cộng đồng hay hỗ trợ phát triển du lịch văn hóa. Việc bảo vệ và phát huy bản sắc dân tộc thiểu số không chỉ góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của toàn xã hội, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững và hòa nhập quốc tế của Việt Nam.