Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á (SEATO) được thành lập vào năm 1954 với mục đích nhằm ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản tại khu vực Đông Nam Á. SEATO bao gồm tám quốc gia thành viên: Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Úc, New Zealand, Thái Lan, Philippines và Pakistan. Khác với các tổ chức liên minh quân sự như NATO, SEATO không có bộ phận chỉ huy quân sự chung mà chủ yếu dựa vào sự phối hợp về mặt chính sách, quân sự giữa các nước thành viên. Qua đó, các quốc gia tham gia cam kết sẽ cùng nhau bảo vệ an ninh cho khu vực Đông Nam Á và hỗ trợ nhau trong trường hợp bị tấn công hoặc xâm lược bởi lực lượng bên ngoài.

Trong quá trình tồn tại, SEATO đóng vai trò quan trọng về mặt chiến lược đối với Hoa Kỳ và các đồng minh phương Tây trong việc duy trì ảnh hưởng tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, nhất là trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, tổ chức này gặp phải nhiều khó khăn do sự khác biệt về lợi ích, quan điểm giữa các nước thành viên cũng như việc không nhận được sự tham gia trực tiếp của phần lớn các quốc gia Đông Nam Á. Ngoài ra, hiệu quả hoạt động của SEATO bị hạn chế bởi quy mô lực lượng quân sự nhỏ và thiếu sự liên kết thực tiễn trong triển khai các chính sách chung, dẫn đến sự bất đồng nội bộ và giảm dần vai trò.

Đến năm 1977, SEATO chính thức bị giải thể khi tình hình chính trị - quân sự tại Đông Nam Á đã có nhiều thay đổi, các quốc gia thành viên không còn mặn mà với việc duy trì một liên minh quân sự như SEATO. Sự ra đi của tổ chức này đánh dấu sự chuyển dịch về cấu trúc an ninh khu vực, mở đường cho những cơ chế hợp tác mới như ASEAN, tập trung hơn vào phát triển kinh tế và giữ gìn hòa bình, ổn định tại Đông Nam Á. Qua đó, lịch sử SEATO để lại bài học về sự phù hợp của các mô hình hợp tác quốc tế trong từng bối cảnh lịch sử cụ thể và tầm quan trọng của việc hướng đến lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực.