Tàu quét mìn là một loại tàu quân sự chuyên dụng trong hải quân, có nhiệm vụ phát hiện và loại bỏ các loại mìn biển nhằm bảo đảm an toàn cho các hoạt động hàng hải và bảo vệ đội hình tàu chiến. Mìn biển đã từng gây ra nhiều thiệt hại lớn cho lực lượng hải quân trên thế giới, nên vai trò của tàu quét mìn vô cùng quan trọng trong chiến lược kiểm soát và bảo vệ vùng biển. Nhờ khả năng dò tìm, định vị và phá hủy mìn thông minh, tàu quét mìn trở thành một trong những phương tiện không thể thiếu trong các chiến dịch quân sự trên biển, đặc biệt là tại các khu vực ven bờ hoặc lối ra vào cảng.

Cấu tạo của tàu quét mìn thường ưu tiên sự nhẹ nhàng và tính chống từ, chống rung để tránh kích hoạt các loại mìn cảm biến. Vật liệu sử dụng phổ biến là nhựa tổng hợp, gỗ hoặc thép không từ tính. Hệ thống trang bị của tàu bao gồm máy quét sonar tần số thấp, thiết bị kéo quét cơ học hoặc điện từ cùng các phương tiện phá mìn như robot dưới nước (ROV). Những thiết bị này giúp tàu hoạt động linh hoạt, có thể phát hiện và xử lý các loại mìn đặt sâu dưới đáy biển, mìn nổi hay mìn trôi dạt. Đội ngũ thủy thủ vận hành tàu quét mìn phải được đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật dò mìn và xử lý chất nổ, đáp ứng yêu cầu khắt khe của nhiệm vụ nguy hiểm này.

Trong thời bình, tàu quét mìn vẫn giữ vai trò nhất định trong các hoạt động kiểm tra an ninh hàng hải, giải cứu sự cố hoặc huấn luyện phòng chống mìn biển. Nhiều quốc gia sở hữu tàu quét mìn hiện đại để tăng cường năng lực phòng thủ ven biển, đồng thời tham gia hợp tác quốc tế về rà phá vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh. Sự phát triển của khoa học công nghệ giúp tàu quét mìn ngày càng trở nên hiệu quả hơn, giảm thiểu tối đa nguy cơ cho thủy thủ đoàn cũng như tăng khả năng bảo đảm thông suốt giao thông hàng hải quốc tế. Chính vì vậy, tàu quét mìn không chỉ mang giá trị quân sự mà còn góp phần đảm bảo hòa bình, an ninh hàng hải và phát triển kinh tế biển cho các quốc gia có chủ quyền biển đảo.