Vĩ tuyến 17 là một đường tưởng tượng nằm gần 17 độ vĩ bắc trên bản đồ Việt Nam, từng đóng vai trò quan trọng trong lịch sử hiện đại của đất nước. Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954 về đình chỉ chiến sự ở Đông Dương, vĩ tuyến 17 được lấy làm ranh giới tạm thời chia cắt Việt Nam thành hai miền: miền Bắc do chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quản lý và miền Nam thuộc quyền kiểm soát của Quốc gia Việt Nam, sau này là Việt Nam Cộng hòa. Trên thực tế, ranh giới này không phải nằm chính xác tại vĩ tuyến thứ 17, mà chạy dọc theo sông Bến Hải, thuộc huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị ngày nay. Sông Bến Hải cùng với cây cầu Hiền Lương bắc qua tạo nên biểu tượng chia cắt đau thương của đất nước trong hơn hai mươi năm.

Trong suốt thời kỳ chia cắt, khu vực vĩ tuyến 17 trở thành địa danh gắn liền với những đau thương, mất mát của chiến tranh khi nhiều gia đình bị ly tán, bao số phận phải sống xa cách nhau vì chiến tuyến. Khu phi quân sự (DMZ) được thiết lập quanh vĩ tuyến 17 đã trở thành nơi đối đầu căng thẳng giữa hai miền, chứng kiến nhiều trận đánh ác liệt cùng các hoạt động tuyên truyền. Cây cầu Hiền Lương chia đôi màu sơn xanh và vàng như nhắc nhở cho ký ức một thời đất nước bị chia cắt, là biểu tượng cho khát vọng thống nhất, hòa bình của cả dân tộc Việt Nam. Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng và thống nhất vào năm 1975, vĩ tuyến 17 trở thành dấu mốc lịch sử quan trọng, nhắc nhớ mọi thế hệ về giá trị của hòa bình, độc lập và chủ quyền dân tộc.

Ngày nay, vĩ tuyến 17 và các di tích liên quan như cầu Hiền Lương, sông Bến Hải, nhà trưng bày chứng tích chiến tranh đã trở thành điểm đến ý nghĩa, thu hút nhiều khách tham quan trong và ngoài nước. Những địa danh này không chỉ kể lại câu chuyện bi thương của một thời đất nước bị chia cắt vì chiến tranh, mà còn truyền đi thông điệp mạnh mẽ về lòng yêu nước, ý chí độc lập tự do cùng khát vọng hòa hợp dân tộc. Việc tìm hiểu và ghi nhớ ý nghĩa lịch sử của vĩ tuyến 17 giúp thế hệ trẻ ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ Tổ quốc, đồng thời trân trọng giá trị của sự thống nhất và tự do hôm nay.