Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) là cơ quan thường trực của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có vai trò đặc biệt quan trọng trong bộ máy Nhà nước. UBTVQH được Quốc hội bầu ra, hoạt động trong thời gian giữa các kỳ họp Quốc hội và chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo, giám sát thực hiện các nghị quyết đã thông qua tại Quốc hội. Ủy ban Thường vụ Quốc hội có quyền giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh; trình dự án luật, pháp lệnh trước Quốc hội; phê chuẩn các đề nghị về tổ chức đơn vị hành chính và thực hiện nhiều nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật. Qua đó, UBTVQH góp phần bảo đảm cho hệ thống pháp luật được vận hành ổn định, minh bạch, giúp Quốc hội thực hiện tốt vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.

Hoạt động của Ủy ban Thường vụ Quốc hội rất đa dạng và có ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống chính trị – xã hội của cả nước. UBTVQH thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, các nghị quyết lớn trước khi đưa ra Quốc hội thảo luận, xem xét và quyết định. Ngoài ra, Ủy ban còn thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát và hướng dẫn việc thực hiện Hiến pháp, luật pháp ở các cơ quan thuộc quyền quản lý của Quốc hội và các địa phương. Trong khi Quốc hội không họp, UBTVQH còn có nhiệm vụ triệu tập các kỳ họp bất thường nếu cần thiết, quyết định một số vấn đề nhân sự trong bộ máy Nhà nước theo thẩm quyền hoặc tình hình thực tế. Chính nhờ những nhiệm vụ này, UBTVQH trở thành cầu nối giữa Quốc hội với các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương, đảm bảo hiệu lực hoạt động của bộ máy lập pháp quốc gia.