Lễ hội Lồng Tông là một trong những lễ hội truyền thống quan trọng của dân tộc Tày, thường được tổ chức vào dịp đầu năm mới, khi công việc đồng áng bắt đầu trở lại sau mùa đông. "Lồng tông" trong tiếng Tày có nghĩa là "xuống đồng", mang ý nghĩa cầu mong sự thuận lợi, mùa màng bội thu và cuộc sống an lành cho con người. Lễ hội này không chỉ là dịp để người dân thể hiện lòng thành kính đối với các vị thần nông, thần đất, mà còn là thời điểm hội tụ của nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc như hát then, múa sạp, chơi các trò chơi dân gian… Các hoạt động của lễ hội tạo nên không khí náo nhiệt, thể hiện tinh thần đoàn kết và gắn bó cộng đồng.

Quá trình chuẩn bị lễ hội Lồng Tông diễn ra công phu từ nhiều ngày trước đó. Người dân tập trung dọn dẹp sân nhà, chuẩn bị các loại bánh truyền thống như bánh ngải, bánh cống phù và các đồ lễ như gà, rượu nếp, xôi ngũ sắc. Trong ngày chính hội, già làng sẽ tiến hành nghi lễ cúng thần linh tại ruộng đầu bản, cầu khấn cho cây lúa phát triển tốt, mùa vụ thuận lợi. Sau nghi lễ cúng, mọi người cùng nhau tham gia các trò chơi mang tính giải trí và thi tài như kéo co, đánh quay, ném còn… Đây cũng là dịp để thanh niên nam nữ gặp gỡ, giao lưu, tìm hiểu nhau. Không khí ấm áp, vui vẻ của lễ hội Lồng Tông như tiếp thêm sức mạnh, hy vọng cho bà con bước vào một năm mới đầy hứa hẹn.

Lễ hội Lồng Tông không chỉ có ý nghĩa cầu mong sự no đủ, bình an mà còn thể hiện sâu sắc bản sắc văn hóa của người Tày. Dưới bóng cây cổ thụ nơi đầu bản, câu hát then vang lên như gửi lời tri ân tới trời đất, thần linh và tổ tiên, đồng thời nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm giữ gìn và phát huy truyền thống quê hương. Sự góp mặt của khách du lịch và các dân tộc khác đã làm phong phú thêm màu sắc của lễ hội, góp phần quảng bá văn hóa Tày đến bạn bè gần xa. Chính nhờ những giá trị vật chất và tinh thần sâu sắc ấy, lễ hội Lồng Tông vẫn luôn sống động và giữ vai trò quan trọng trong đời sống cộng đồng vùng núi phía Bắc Việt Nam.