Nguyễn Hiền là một trong những trạng nguyên trẻ tuổi nhất trong lịch sử khoa cử Việt Nam. Ông sinh năm 1234 tại làng Dương A, huyện Thượng Hiền, phủ Thiên Trường, nay thuộc xã Nam Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Vào năm 1247, dưới triều vua Trần Thái Tông, triều đình tổ chức khoa thi Đại tỉ với quy mô lớn và Nguyễn Hiền đã xuất sắc vượt qua nhiều sĩ tử tài năng để đỗ đầu, trở thành trạng nguyên khi mới tròn 13 tuổi. Sự kiện này không chỉ làm nức lòng người dân địa phương mà còn truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ học trò về ý chí và nghị lực vươn lên, cũng như tôn vinh truyền thống hiếu học của đất nước.

Việc Nguyễn Hiền đỗ trạng nguyên ở tuổi 13 khiến ông trở thành biểu tượng của trí tuệ trẻ nước Việt. Theo các ghi chép lịch sử, việc một thiếu niên nhỏ tuổi như vậy đánh bại hàng trăm ứng viên khác trong kỳ thi khắc nghiệt là điều chưa từng có tiền lệ. Nhờ trí nhớ tốt, khả năng đọc nhanh, hiểu sâu và đặc biệt sáng tạo trong tư duy, Nguyễn Hiền đã xuất sắc hoàn thành các phần thi, được vua Trần Thái Tông và triều đình trọng vọng, ban thưởng nhiều đặc ân. Không chỉ riêng quê hương Nam Định mà cả nước đều tự hào về Nguyễn Hiền, khiến tên tuổi ông mãi in đậm trong sử sách như người trạng nguyên nhỏ tuổi nhất của Việt Nam và là tấm gương về sự kiên trì, học hỏi không ngừng.

Trải qua hơn bảy trăm năm, câu chuyện về cậu bé Nguyễn Hiền đỗ trạng nguyên khi mới 13 tuổi vẫn luôn là niềm cảm hứng bất tận cho bao thế hệ học sinh trên khắp đất nước. Từ thôn quê Nam Định cho tới các trường học lớn nhỏ, tấm gương của Nguyễn Hiền được nhắc đến như biểu tượng của tài năng, sự chăm chỉ và khát vọng vươn lên từ tuổi thiếu niên. Những giá trị mà ông để lại không chỉ dừng ở thành công tuổi trẻ mà còn là lời nhắc nhở mạnh mẽ về tinh thần học tập say mê, vượt khó và kiên trì để từng cá nhân có thể đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước. Nguyễn Hiền ngày nay vẫn sống mãi trong tâm thức của bao người Việt như minh chứng cho khả năng vượt lên mọi giới hạn của con người khi có quyết tâm và đam mê với tri thức.