Sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc vào năm 1945, Nhật Bản rơi vào tình trạng tàn phá nghiêm trọng cả về kinh tế lẫn xã hội. Các thành phố lớn như Tokyo, Hiroshima và Nagasaki chịu thiệt hại nặng nề do bom đạn, đặc biệt là hai quả bom nguyên tử đã giáng xuống Hiroshima và Nagasaki. Đất nước thiếu lương thực, người dân đối mặt với khó khăn sinh tồn, bộ máy nhà nước thì bị tan rã. Chiến thắng của Đồng minh dẫn đến việc Nhật Bản buộc phải chấp nhận đầu hàng vô điều kiện, kết quả là đất nước này trải qua một giai đoạn bị chiếm đóng bởi quân đội Hoa Kỳ dưới sự chỉ huy của tướng Douglas MacArthur. Giai đoạn này đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của Nhật Bản trong lịch sử hiện đại.

Dưới sự kiểm soát của Hoa Kỳ, Nhật Bản tiến hành cải cách sâu rộng trên nhiều lĩnh vực. Một trong những thay đổi quan trọng nhất là việc xây dựng lại nền chính trị với bản Hiến pháp mới ra đời năm 1947. Theo đó, Nhật Bản trở thành một quốc gia dân chủ, từ bỏ quyền phát động chiến tranh, chú trọng đảm bảo quyền con người và bình đẳng giới. Cải cách kinh tế cũng được đẩy mạnh, bao gồm việc phân chia lại đất ruộng cho nông dân nhằm xóa bỏ chế độ địa chủ trước đây. Người dân Nhật dần lấy lại lòng tin vào chính phủ, nền giáo dục được chú trọng nhằm đào tạo nguồn nhân lực phục vụ công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Hàng loạt doanh nghiệp tư nhân ra đời, góp phần thúc đẩy nền kinh tế hồi phục nhanh chóng.

Những biến đổi sâu sắc sau chiến tranh thế giới thứ hai đã đặt nền móng cho kỳ tích phát triển của Nhật Bản trong những thập niên sau đó. Vượt qua những tổn thất to lớn, Nhật Bản nhanh chóng chuyển mình trở thành một cường quốc kinh tế toàn cầu. Nhờ tập trung phát triển công nghiệp và ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến, đất nước này đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đời sống người dân không ngừng được cải thiện. Công cuộc tái thiết thành công đã giúp Nhật Bản thoát khỏi hình ảnh của một quốc gia bại trận, trở thành hình mẫu về phục hồi kinh tế và phát triển xã hội bền vững, góp phần củng cố vị thế của mình trên trường quốc tế.