Ngứa do ký sinh trùng là một tình trạng khá phổ biến, đặc biệt ở những nơi có điều kiện vệ sinh kém hoặc trong các môi trường ẩm ướt, đông người. Khi ký sinh trùng như ghẻ cái, giun móc, ve, hoặc chấy rận xâm nhập vào da hay niêm mạc, chúng gây ra phản ứng kích thích tại chỗ và kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể. Người bệnh thường xuất hiện triệu chứng ngứa dữ dội, kéo dài, đôi khi đi kèm nổi sẩn đỏ, mụn nước hoặc các tổn thương gãi xước. Cảm giác ngứa hay tăng về đêm do hoạt động của ký sinh trùng mạnh hơn hoặc do nhiệt độ cơ thể cao hơn. Đặc biệt, nếu ngứa lan tỏa kèm theo dấu hiệu mệt mỏi, sụt cân hoặc thiếu máu, thì cần nghĩ đến các loại ký sinh trùng nội tạng như giun đũa hay sán máng.

Việc chẩn đoán nguyên nhân ngứa do ký sinh trùng thường dựa trên đặc điểm lâm sàng, yếu tố dịch tễ như sống ở vùng lưu hành, tiếp xúc động vật, vệ sinh cá nhân kém, cùng với một số xét nghiệm đặc hiệu như soi tươi, xét nghiệm máu tìm ký sinh trùng hoặc sinh thiết da. Điều trị ngứa do ký sinh trùng không chỉ đơn thuần là dùng thuốc kháng histamin để giảm ngứa mà quan trọng nhất là phải loại bỏ tác nhân gây bệnh bằng các thuốc đặc hiệu như permethrin, ivermectin hoặc mebendazole, tùy từng loại ký sinh trùng gây bệnh. Bên cạnh đó, việc tắm rửa, thay giặt quần áo, vệ sinh không gian sinh hoạt và điều trị triệt để cho những người tiếp xúc gần cũng đóng vai trò rất quan trọng để tránh tái nhiễm hay lây lan trong cộng đồng.

Việc phòng tránh ngứa do ký sinh trùng đòi hỏi ý thức cao về vệ sinh cá nhân và môi trường sống. Cần rửa tay sạch sẽ, cắt móng tay gọn gàng, thường xuyên giặt giũ chăn màn, quần áo ở nhiệt độ cao, hạn chế tiếp xúc với động vật hoang dã hoặc thú nuôi chưa được tẩy ký sinh trùng định kỳ. Đặc biệt ở trẻ nhỏ, phụ huynh nên chú ý tập thói quen vệ sinh tốt và theo dõi khi có biểu hiện ngứa kéo dài, không đáp ứng với các biện pháp thông thường để kịp thời đưa đi khám và can thiệp y tế đúng cách. Qua đó, có thể hạn chế đáng kể các hậu quả lâu dài như nhiễm trùng da do gãi hoặc các biến chứng nặng khác của nhiễm ký sinh trùng.