Bộ trưởng Bộ Công an là người đứng đầu một trong những cơ quan quyền lực, quan trọng nhất trong hệ thống chính trị của Việt Nam. Vị trí này giữ vai trò quyết định trong việc chỉ đạo, quản lý toàn diện các lực lượng công an nhằm đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, phòng chống tội phạm và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân. Bộ trưởng trực tiếp đề xuất, tham mưu với Chính phủ, Quốc hội về các chính sách liên quan đến lĩnh vực an ninh, đồng thời tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm do Đảng, Nhà nước giao phó. Sự nghiêm minh, công tâm, bản lĩnh của người giữ chức vụ này sẽ ảnh hưởng lớn tới hiệu quả hoạt động của toàn ngành công an.

Trong lịch sử phát triển của ngành công an Việt Nam, các Bộ trưởng qua các thời kỳ đều để lại dấu ấn riêng với những quyết sách quan trọng, góp phần giữ gìn sự bình yên cho xã hội. Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, Bộ trưởng Bộ Công an còn có trách nhiệm xây dựng đội ngũ cán bộ lực lượng công an trong sạch, vững mạnh, nâng cao phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn. Những đổi mới về phương thức quản lý, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào công tác nghiệp vụ dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng đã giúp lực lượng công an Việt Nam ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả. Các chương trình về phòng, chống ma túy, phòng chống tham nhũng, cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm an ninh mạng còn đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều đơn vị dưới sự hướng dẫn sát sao từ Bộ trưởng.

Không chỉ chú trọng tới công tác chuyên môn, Bộ trưởng Bộ Công an còn đặc biệt quan tâm tới công tác đối ngoại, hợp tác với các nước nhằm đối phó với các vấn đề an ninh phi truyền thống mang tính toàn cầu như tội phạm xuyên quốc gia, khủng bố, buôn bán người, phòng chống dịch bệnh. Việc ký kết các Hiệp định hợp tác, trao đổi nghiệp vụ, đào tạo cán bộ giữa Bộ Công an Việt Nam và các tổ chức công an, cảnh sát quốc tế đã mở ra nhiều cơ hội để nâng cao năng lực quản lý, xử lý các tình huống an ninh phức tạp. Bằng những chủ trương, chính sách phù hợp hòa nhập với xu thế phát triển của thế giới, Bộ trưởng đã và đang đóng vai trò nòng cốt trong việc đảm bảo an ninh vững chắc, tạo nền tảng ổn định cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.