Tị nạn chính trị là khái niệm chỉ việc một cá nhân hoặc nhóm người rời bỏ quê hương của mình để tránh sự đàn áp, trấn áp hoặc nguy cơ bị truy tố do quan điểm chính trị, tín ngưỡng, hoặc hoạt động xã hội. Trong thời đại hiện đại, khi nhiều quốc gia vẫn còn tồn tại bất công, xung đột chính trị hoặc vi phạm nhân quyền, tình trạng tị nạn chính trị ngày càng trở nên phổ biến. Người xin tị nạn thường phải đối mặt với nhiều khó khăn, không chỉ về mặt pháp lý như chứng minh nguyên nhân bị đàn áp, mà còn đối diện với thử thách hòa nhập văn hóa và kinh tế tại nơi ở mới.

Về mặt pháp lý quốc tế, quyền xin tị nạn chính trị được quy định bởi Công ước Geneva năm 1951 về quy chế người tị nạn và Nghị định thư năm 1967. Theo đó, người tị nạn phải chứng minh được bản thân có nguy cơ bị bức hại vì các lý do về chủng tộc, tôn giáo, quốc tịch, thành viên trong một nhóm xã hội cụ thể hoặc quan điểm chính trị khác biệt. Chính phủ các nước tiếp nhận cũng có trách nhiệm xem xét kỹ lưỡng hồ sơ của người xin tị nạn để đảm bảo họ không bị trả về nơi bị nguy hiểm. Tuy vậy, thực tiễn xét duyệt tị nạn chính trị khá phức tạp, chịu tác động bởi quan hệ ngoại giao và chính sách nội bộ của mỗi quốc gia.

Quá trình xin tị nạn chính trị không chỉ liên quan đến luật pháp mà còn chứa đựng yếu tố nhân văn sâu sắc. Người tị nạn thường mang theo nhiều trải nghiệm đau thương, mất mát cả về vật chất lẫn tinh thần, thậm chí có những người bị chia cách với gia đình, không rõ ngày đoàn tụ. Dù nhận được sự bảo vệ về pháp lý, họ phải đối diện với vô số thử thách mới như rào cản ngôn ngữ, phân biệt đối xử, tìm kiếm việc làm hay học vấn cho con cái. Do đó, việc hỗ trợ người tị nạn không dừng lại ở cấp phép cư trú mà cần có các chương trình hòa nhập xã hội, giúp họ xây dựng lại cuộc sống ổn định và góp phần vào sự phát triển của cộng đồng mới.