Chủ nghĩa tự do là một hệ tư tưởng chính trị và triết học nhấn mạnh quyền tự do cá nhân, bình đẳng trước pháp luật và hạn chế sự can thiệp của nhà nước vào các hoạt động kinh tế lẫn đời sống riêng tư của công dân. Xuất phát từ châu Âu thế kỷ XVII - XVIII, chủ nghĩa tự do ra đời như một phản ứng chống lại chủ nghĩa chuyên chế, thúc đẩy các quyền con người căn bản như tự do ngôn luận, tôn giáo, hội họp và quyền sở hữu tài sản. Các nhà tư tưởng nổi tiếng như John Locke, Jean-Jacques Rousseau và Adam Smith đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và truyền bá những giá trị của tự do cá nhân, đề cao khả năng tự quyết của mỗi người cũng như sự cạnh tranh tự do trong nền kinh tế thị trường.

Ngày nay, chủ nghĩa tự do có nhiều trường phái và ứng dụng khác nhau, nhưng điểm chung là tôn trọng quyền tự trị của cá nhân và đề xuất xây dựng một xã hội đa nguyên, khoan dung. Trong lĩnh vực chính trị, chủ nghĩa tự do thường đi đôi với việc bảo vệ các quyền công dân, thúc đẩy phát triển nền dân chủ đại diện và minh bạch hóa hệ thống quản lý nhà nước. Về kinh tế, chủ nghĩa tự do cổ vũ cơ chế thị trường tự do, phản đối sự kiểm soát thái quá của nhà nước, ủng hộ tự do kinh doanh và giao dịch nhằm thúc đẩy sáng tạo, tăng trưởng và phân phối tài nguyên hiệu quả. Tuy nhiên, chính sách tự do hóa cũng gặp phải những tranh luận về tác động đến bất bình đẳng xã hội và quyền lợi của các nhóm yếu thế.

Bên cạnh những ảnh hưởng tích cực, chủ nghĩa tự do vẫn bị chỉ trích vì có thể dẫn đến hiện tượng cá nhân chủ nghĩa cực đoan, suy giảm vai trò của cộng đồng và khó kiểm soát các hành vi lợi dụng tự do cho mục tiêu tư lợi hoặc gây hại cho xã hội. Một số ý kiến cho rằng việc giảm thiểu các quy định và tiện ích công cộng có thể khiến sự phân hóa giàu nghèo tăng cao, làm xói mòn liên kết xã hội và gây bất ổn trong dài hạn. Do đó, sự cân bằng giữa tự do cá nhân và trách nhiệm cộng đồng luôn là một vấn đề lớn mà các nhà hoạch định chính sách phải đối mặt khi áp dụng và điều chỉnh các nguyên lý của chủ nghĩa tự do vào thực tế quốc gia và toàn cầu.