Luật ngân sách nhà nước là hệ thống các quy định pháp lý điều chỉnh về việc lập, chấp hành, kiểm tra, giám sát và quyết toán ngân sách nhà nước. Đây là công cụ quan trọng của Chính phủ trong việc quản lý tài chính quốc gia, đảm bảo nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng và ổn định đời sống nhân dân. Luật ngân sách không chỉ quy định về trình tự, thủ tục xây dựng dự toán ngân sách mà còn phân định rõ quyền hạn, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, cũng như phân bổ hợp lý các nguồn thu, chi trong từng cấp ngân sách. Thông qua đó, các hoạt động thu, chi ngân sách diễn ra minh bạch, hiệu quả, hạn chế tối đa thất thoát và lãng phí ngân sách nhà nước.

Theo quy định hiện hành, hệ thống ngân sách nhà nước Việt Nam gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, mỗi loại ngân sách được xác định mức thu, chi phù hợp với nhiệm vụ phát triển của từng cấp chính quyền. Luật ngân sách yêu cầu những khoản thu, chi phải thực hiện theo đúng mục tiêu, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội được Quốc hội hoặc hội đồng nhân dân thông qua. Quy trình thực hiện ngân sách phải được chuẩn hóa từ khâu lập dự toán đến quyết toán, nhấn mạnh vai trò giám sát của cộng đồng, của các cơ quan thanh tra, kiểm toán nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch và công bằng trong phân phối nguồn lực.

Bên cạnh đó, luật ngân sách luôn chú trọng công tác kiểm tra, giám sát thực hiện nhiệm vụ tài chính, tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý các sai phạm nếu có trong quá trình thu, chi ngân sách. Những nguyên tắc về kỷ luật ngân sách được đề cao nhằm ngăn chặn các hành vi lợi dụng, tham nhũng hoặc chi sai mục đích. Định kỳ, các báo cáo quyết toán ngân sách được trình lên cơ quan lập pháp để thảo luận, xem xét và đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đây là cơ sở quan trọng giúp tăng cường trách nhiệm giải trình của các cơ quan quản lý nhà nước, hướng đến nền tài chính công minh bạch, ổn định và phát triển bền vững.