Bài thơ "Qua Đê Hữu Sông Mã" của Hoàng Hữu là một bức tranh đầy sức sống về miền đất bên bờ sông Mã – nơi gắn bó máu thịt với tình yêu quê hương xứ Thanh và những con người bình dị. Khung cảnh đê hữu hiện lên với màu sắc thiên nhiên phong phú: những cánh đồng lúa chín vàng mọng, dòng nước sông Mã cuộn trào và bầu trời xanh mênh mông. Tiếng chim, tiếng gió hòa quyện tạo nên không gian thanh khiết, giàu chất thơ. Đê không chỉ là ranh giới địa lý mà còn là hình tượng gắn liền với lao động, sinh hoạt thường nhật của bao thế hệ người dân nơi đây.

Những con người xuất hiện qua hình ảnh đê hữu sông Mã là những nông dân bền bỉ, mạnh mẽ, đối diện với mọi biến động của thiên nhiên, thời tiết. Bóng dáng họ, cùng những ngón tay chai sạn, đôi bàn chân bết đất, nhắc nhớ về cuộc sống lao động không ngơi nghỉ và tinh thần kiên cường vượt khó. Con đê không chỉ chắn lũ giữ đất mà còn là nơi chứa chan bao kỷ niệm tuổi thơ, nơi những trò chơi, tiếng cười trong veo trở thành miền ký ức bất tận. Tác giả đã ngợi ca con người xứ Thanh vừa giản dị, chất phác nhưng tràn đầy tình yêu thương và nghị lực sống.

"Đê Hữu Sông Mã" không chỉ dừng lại ở giá trị tả thực mà còn gửi gắm nỗi lòng sâu sắc của nhà thơ về quê hương, khát vọng bảo vệ và gìn giữ đất mẹ yêu thương. Hình ảnh con đê là biểu tượng cho sự đoàn kết, nối liền quá khứ - hiện tại, đưa những giá trị truyền thống vào đời sống hôm nay. Bằng chất thơ tự nhiên, giàu cảm xúc, bài thơ làm nổi bật mối liên hệ khăng khít giữa thiên nhiên, con người và quê hương; đồng thời nhắc nhở thế hệ trẻ về trách nhiệm giữ gìn và phát triển vùng đất tổ tiên để lại.