Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò là người lãnh đạo cao nhất trong bộ máy của Đảng và có vị thế đặc biệt quan trọng đối với hệ thống chính trị của đất nước. Từ khi thành lập đến nay, các đồng chí Tổng Bí thư luôn là những người tiêu biểu cho trí tuệ, bản lĩnh chính trị và phẩm chất cách mạng, gắn bó mật thiết với nhân dân. Nhiệm vụ trọng tâm của Tổng Bí thư là định hướng đường lối, chính sách lớn, chỉ đạo công tác xây dựng Đảng và giám sát toàn bộ hoạt động, bảo đảm sự đoàn kết, thống nhất ý chí, hành động trong nội bộ Đảng cũng như góp phần giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội.

Trong lịch sử phát triển của mình, Đảng Cộng sản Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn đầy khó khăn, thử thách. Các Tổng Bí thư như Trường Chinh, Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười, Lê Khả Phiêu, Nông Đức Mạnh, Nguyễn Phú Trọng và các đồng chí khác đều có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mỗi vị Tổng Bí thư đều để lại dấu ấn riêng, từ công cuộc đổi mới tư duy đến lãnh đạo phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh, mở rộng quan hệ quốc tế và nâng cao uy tín đất nước trên trường quốc tế.

Hiện nay, vai trò của Tổng Bí thư ngày càng được củng cố và nâng cao trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt và yêu cầu tiếp tục đổi mới, phát triển bền vững đất nước. Với trách nhiệm lớn lao, Tổng Bí thư không chỉ phải kiên định lập trường tư tưởng, mà còn phải đổi mới phương thức lãnh đạo, gương mẫu trong thực hiện nghị quyết của Đảng, thắt chặt mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Chính sự năng động, sáng tạo và quyết đoán của Tổng Bí thư là nhân tố quan trọng để đưa Việt Nam vượt qua thử thách, tiếp tục hội nhập và phát triển.