Phó thủ tướng là một trong những chức vụ quan trọng trong hệ thống chính trị và quản lý nhà nước của Việt Nam. Người đảm nhận vị trí này thường có trách nhiệm hỗ trợ và thay mặt thủ tướng khi cần thiết, đồng thời trực tiếp chỉ đạo, điều hành các lĩnh vực được giao phụ trách. Ngoài vai trò phối hợp cùng các bộ, ngành trung ương, phó thủ tướng còn đại diện cho chính phủ trong các hoạt động đối nội, đối ngoại liên quan đến lĩnh vực cụ thể mà mình phụ trách. Điều này đòi hỏi phó thủ tướng phải có kiến thức chuyên sâu, kinh nghiệm thực tiễn cũng như bản lĩnh xử lý công việc linh hoạt, nhạy bén và hiệu quả.

Các phó thủ tướng thường phụ trách những lĩnh vực then chốt của đất nước, ví dụ như kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, quốc phòng hoặc an ninh. Dựa vào việc phân công của thủ tướng, mỗi phó thủ tướng có thể giữ vai trò chủ trì các cuộc họp chuyên ngành, đưa ra ý kiến và giải pháp kỹ thuật giúp giải quyết những vấn đề cấp thiết đang diễn ra. Họ cũng có quyền ký kết các văn bản pháp quy, quyết định quan trọng liên quan đến lĩnh vực được giao. Trách nhiệm của phó thủ tướng không chỉ mang tính chuyên môn cao mà còn gắn liền với sứ mệnh phục vụ nhân dân, tạo ra những chuyển biến tích cực cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Trong môi trường chính trị, vai trò của phó thủ tướng càng trở nên trọng yếu khi có sự kiện đặc biệt hoặc những vấn đề phức tạp phát sinh đòi hỏi sự lãnh đạo quyết đoán và phối hợp nhịp nhàng giữa các ban ngành. Tư duy chiến lược và tính cẩn trọng luôn là những phẩm chất cần có đối với một phó thủ tướng, bởi họ thường xuyên phải tiếp cận thông tin đa chiều, xác định phương án tối ưu để giải quyết các thách thức. Đồng thời, phó thủ tướng còn phải giữ gìn hình ảnh của chính phủ qua các chương trình đối thoại, làm việc với doanh nghiệp, cử tri và các tổ chức quốc tế nhằm xây dựng nền tảng thấu hiểu, tạo dựng niềm tin đối với xã hội và cộng đồng quốc tế.