Lũ tiểu mãn là một thuật ngữ dùng để chỉ hiện tượng lũ xảy ra trong khoảng thời gian tiết Tiểu Mãn theo âm lịch ở Việt Nam, thường rơi vào tháng 5 đến đầu tháng 6 dương lịch. Tiết Tiểu Mãn nằm trong hệ thống 24 tiết khí của văn hóa phương Đông, đánh dấu thời điểm nhiệt độ tăng dần và lượng mưa bắt đầu tăng mạnh. Lúc này, các dòng sông lớn như sông Hồng, sông Thái Bình ở miền Bắc thường xuất hiện tình trạng nước sông dâng cao do mưa lớn nhiều ngày liên tục, kéo theo các đợt lũ nhỏ, gọi là lũ tiểu mãn.

Lũ tiểu mãn có ý nghĩa rất quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Sau vụ đông xuân, đất đai bị khô cạn, các ruộng đồng thiếu nước tưới, nhất là những vùng canh tác lúa nước. Sự xuất hiện của lũ tiểu mãn bổ sung nguồn nước tự nhiên, giúp cải tạo đất, cuốn trôi cặn bã, làm mềm lớp đất mặt và bổ sung phù sa màu mỡ cho đồng ruộng. Nhờ vậy, người dân có thể chuẩn bị tốt cho vụ hè thu, đảm bảo năng suất cây trồng. Tuy nhiên, nếu lũ tiểu mãn xuất hiện bất thường, lượng nước quá lớn hoặc kéo dài, có thể gây ngập úng và ảnh hưởng tiêu cực tới đời sống và sản xuất.

Bên cạnh yếu tố thuận lợi, lũ tiểu mãn còn là một dấu hiệu cảnh báo về diễn biến phức tạp của thời tiết và thiên tai. Việc dự báo chính xác thời điểm và mức độ của lũ tiểu mãn giúp các địa phương chủ động phòng chống các nguy cơ như vỡ đê, sạt lở đất, ngập hoa màu và ảnh hưởng đến giao thông đường thủy. Ngày nay, nhờ ứng dụng công nghệ dự báo thời tiết, người dân và cơ quan quản lý có khả năng kiểm soát tốt hơn các ảnh hưởng của lũ tiểu mãn, giảm thiểu thiệt hại, đồng thời phát huy lợi thế về nguồn nước tự nhiên trong phát triển sản xuất nông nghiệp và bảo vệ môi trường sống.