Giáo sư Trần Thanh Vân là một nhà vật lý nổi tiếng của Việt Nam, có những đóng góp to lớn cho ngành khoa học trong và ngoài nước. Ông sinh năm 1936 tại huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, và từ nhỏ đã bộc lộ niềm đam mê mãnh liệt với các môn khoa học tự nhiên. Năm 1953, ông sang Pháp du học và tốt nghiệp xuất sắc tại Đại học Sorbonne ở Paris, rồi tiếp tục học lên tiến sĩ. Trên con đường nghiên cứu, giáo sư Vân ghi dấu ấn đậm nét với nhiều công trình khoa học được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín, đặc biệt trong lĩnh vực vật lý hạt cơ bản. Ngoài việc là thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Pháp, ông còn giữ trọng trách tổ chức nhiều hội nghị khoa học lớn, quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới đến với Việt Nam, thúc đẩy việc trao đổi tri thức và hợp tác quốc tế.

Một điểm nổi bật trong sự nghiệp của Giáo sư Trần Thanh Vân là tinh thần dấn thân vì cộng đồng khoa học Việt Nam, dù ông sinh sống và làm việc chủ yếu ở Pháp. Những hội nghị vật lý do ông cùng phu nhân Lê Kim Ngọc sáng lập như Hội nghị Moriond (từ năm 1966 ở Pháp) hay "Gặp gỡ Việt Nam" tại Quy Nhơn đã trở thành cầu nối đưa các nhà khoa học trẻ Việt Nam giao lưu, học hỏi với những tên tuổi lớn trên thế giới, như nhiều giáo sư từng đoạt giải Nobel. Ông còn là người khởi xướng xây dựng Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục Liên ngành (ICISE) tại Bình Định, góp phần đặt nền móng cho việc phát triển môi trường giáo dục - nghiên cứu hiện đại tại Việt Nam. Trọn đời gắn bó với khoa học và quê hương, Giáo sư Trần Thanh Vân luôn nhận được sự ngưỡng mộ và kính trọng từ đồng nghiệp quốc tế cũng như các thế hệ học trò trong nước.