Vi khuẩn bạch hầu, tên khoa học là Corynebacterium diphtheriae, là một loại vi khuẩn gram dương có hình que, không sinh bào tử và phổ biến ở người. Loại vi khuẩn này là tác nhân gây bệnh bạch hầu, một căn bệnh truyền nhiễm cấp tính chủ yếu ảnh hưởng tới hệ hô hấp trên như họng và thanh quản, đồng thời có thể lan sang da. Corynebacterium diphtheriae thường lây qua đường không khí khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc qua các tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi và họng của người nhiễm. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn này tiết ra độc tố diphtheria toxin, làm tổn thương tế bào chủ dẫn đến viêm nhiễm nghiêm trọng.

Độc tố do vi khuẩn bạch hầu sản sinh là yếu tố chính gây ra các biểu hiện lâm sàng nghiêm trọng của bệnh. Độc tố này có khả năng ức chế quá trình tổng hợp protein trong tế bào, khiến các tế bào bị chết hàng loạt, đặc biệt ở các vùng niêm mạc đường hô hấp. Biểu hiện đặc trưng của bạch hầu là sự hình thành giả mạc màu trắng xám tại vùng hầu họng, có thể gây tắc nghẽn đường thở, dẫn đến khó thở hoặc tử vong nếu không được xử lý kịp thời. Các biến chứng khác có thể xảy ra là viêm tim (viêm cơ tim), thần kinh và thận, đặc biệt đối với trẻ nhỏ và những người chưa được tiêm ngừa đầy đủ.

Nhờ vào chương trình tiêm chủng mở rộng, bệnh bạch hầu do Corynebacterium diphtheriae đã giảm mạnh ở nhiều quốc gia, tuy nhiên những ổ dịch vẫn xuất hiện ở các vùng có tỷ lệ tiêm chủng thấp. Phòng ngừa chủ yếu dựa vào việc tiêm vắc-xin bạch hầu, thường phối hợp với vắc-xin ho gà và uốn ván. Ngoài ra, phát hiện và cách ly sớm bệnh nhân là biện pháp quan trọng để hạn chế lây lan. Điều trị bệnh bạch hầu bao gồm dùng kháng sinh và huyết thanh kháng độc tố đặc hiệu để trung hòa độc tố của vi khuẩn. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng, đảm bảo tiêm chủng đúng lịch và duy trì điều kiện vệ sinh môi trường là giải pháp hiệu quả ngăn ngừa bệnh do vi khuẩn bạch hầu gây ra.