Cộng hòa Dân chủ Đức (tiếng Đức: Deutsche Demokratische Republik, viết tắt: DDR) là một quốc gia tồn tại từ năm 1949 đến 1990 trên phần lãnh thổ phía đông nước Đức hiện nay. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đất nước Đức bị chia cắt thành bốn vùng chiếm đóng bởi Liên Xô, Mỹ, Anh và Pháp. Đến năm 1949, sự đối lập giữa các nước đồng minh phương Tây và Liên Xô đã dẫn tới việc hình thành nên hai nhà nước riêng biệt: Cộng hòa Liên bang Đức (Tây Đức) ở phía tây do phương Tây hậu thuẫn và Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức) ở phía đông dưới ảnh hưởng của Liên Xô. Thủ đô của DDR là Berlin Đông, trong khi quốc gia này áp dụng một thể chế xã hội chủ nghĩa, kinh tế tập trung hóa và do Đảng Thống nhất Xã hội Đức (SED) kiểm soát chặt chẽ.

Trong suốt bốn thập kỷ tồn tại, DDR phát triển hệ thống giáo dục, y tế và phúc lợi xã hội khá toàn diện, nhưng lại hạn chế nhiều quyền tự do dân chủ, kiểm duyệt thông tin và kiểm soát nghiêm ngặt đời sống nhân dân dưới các cơ quan như Stasi (cơ quan an ninh quốc gia nổi tiếng). Kinh tế DDR dựa vào công nghiệp nặng, hợp tác xã nông nghiệp và nhận viện trợ quan trọng từ khối các nước Xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là Liên Xô. Tuy nhiên, sự cứng nhắc trong quản lý kinh tế cùng với cuộc đua vũ trang trong Chiến tranh Lạnh đã khiến tăng trưởng của quốc gia này dần suy giảm so với Tây Đức. Dù vậy, DDR đạt được nhiều thành tích trong thể thao, khoa học và kỹ thuật, đặc biệt nổi bật trong các kỳ Olympic.

Đến cuối thập niên 1980, biến động chính trị lớn ở Đông Âu và sự bất mãn của người dân trước các khó khăn về kinh tế, hạn chế quyền tự do cũng như mong muốn đoàn tụ với người thân ở Tây Đức đã dẫn tới phong trào đấu tranh dân chủ mạnh mẽ. Hàng loạt cuộc biểu tình hòa bình lan rộng trên cả nước và sự kiện Bức tường Berlin bị phá bỏ ngày 9 tháng 11 năm 1989 là dấu mốc lịch sử chấm dứt sự tồn tại của DDR. Ngày 3 tháng 10 năm 1990, Cộng hòa Dân chủ Đức chính thức sáp nhập vào Cộng hòa Liên bang Đức, đặt dấu chấm hết cho gần bốn thập kỷ chia cắt nước Đức và mở ra một giai đoạn mới cho sự phát triển của đất nước thống nhất.