Mâm cỗ cúng ngày Tết là một phần không thể thiếu trong văn hóa truyền thống của người Việt. Vào mỗi dịp Tết đến, các gia đình đều chuẩn bị một mâm cỗ thật tươm tất để dâng lên tổ tiên với lòng thành kính và biết ơn. Mâm cỗ thường gồm những món ăn mang ý nghĩa may mắn, no đủ như bánh chưng, giò lụa, thịt gà luộc, xôi gấc, nem rán, dưa hành, các loại hoa quả và bánh kẹo truyền thống. Mỗi món ăn đều chứa đựng sự khéo léo, tâm huyết của người làm, vừa thể hiện sự cầu chúc cho một năm mới bình an, hạnh phúc, vừa giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống từ bao đời nay.

Việc chuẩn bị mâm cỗ cúng không chỉ là nghi lễ tâm linh mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình đoàn tụ, cùng nhau chung tay trang hoàng nhà cửa và bày biện mâm cơm. Thông qua đó, mọi người thể hiện sự kính trọng đối với ông bà, tổ tiên, đồng thời gửi gắm niềm tin vào những điều tốt đẹp sẽ đến. Đặc biệt, từng món ăn trên mâm cỗ đều mang ý nghĩa riêng: bánh chưng tượng trưng cho sự no đủ, xôi gấc màu đỏ tượng trưng cho may mắn, thịt gà thể hiện cho sự thịnh vượng, nem rán là biểu tượng của sum vầy, đoàn tụ. Chính vì thế, mâm cỗ ngày Tết không đơn thuần là những món ăn ngon mà còn là sự kết nối thiêng liêng giữa các thế hệ trong gia đình.

Ngoài yếu tố tinh thần, mâm cỗ Tết còn phản ánh sự phong phú của ẩm thực truyền thống Việt Nam. Tùy thuộc vào từng vùng miền, các món ăn trên mâm cỗ lại có những thay đổi nhỏ để phù hợp với khẩu vị và tập quán địa phương. Ví dụ, người miền Bắc thường có bánh chưng, dưa hành, giò thủ; người miền Trung chuộng món ram, thịt kho; còn người miền Nam hay đặt bánh tét cùng thịt kho nước dừa. Dù khác biệt về khẩu vị nhưng điểm chung lớn nhất là sự chăm chút, tỷ mỉ trong từng chi tiết, thể hiện niềm tự hào về văn hóa dân tộc và mong ước một năm mới suôn sẻ, sung túc cho mọi thành viên trong gia đình.