Hoa ban, có tên khoa học là *Bauhinia variegata*, thuộc họ Đậu (Fabaceae). Loài cây này phân bố chủ yếu ở các vùng núi phía Bắc Việt Nam, một số nước Đông Nam Á và Nam Á. Hoa ban nổi bật với những cánh hoa lớn, màu trắng tinh khiết hoặc phớt hồng, hình dáng gần giống bướm, nở rực rỡ vào mùa xuân, thường từ tháng 2 đến tháng 4. Không chỉ đem lại vẻ đẹp tự nhiên cho núi rừng, hoa ban còn gắn bó hài hòa với đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Thái, Mường,… tại các tỉnh miền núi phía Bắc.

Không chỉ là biểu tượng của sự tinh khôi và sức sống mãnh liệt, hoa ban còn có giá trị về dược liệu và ẩm thực. Theo nhiều tài liệu, vỏ, lá và hoa của cây được dùng như những vị thuốc trong y học cổ truyền để điều trị một số bệnh như viêm họng, đau bụng hoặc hỗ trợ tiêu hóa. Ngoài ra, búp hoa ban tươi còn xuất hiện trong những món ăn đặc trưng của người Thái, góp phần làm phong phú cho nền văn hóa ẩm thực địa phương. Có thể nói, hoa ban vừa là hình ảnh nghệ thuật vừa là nguồn lợi quý giá đối với con người sinh sống nơi vùng núi cao.