Đột biến gen là hiện tượng thay đổi trong cấu trúc của gen, có thể xảy ra một cách tự nhiên hoặc do tác động của những yếu tố bên ngoài như bức xạ, hóa chất, hay virus. Những thay đổi này có thể làm xuất hiện các đặc điểm mới trên cơ thể sinh vật, ảnh hưởng đến hình thái, chức năng hoặc khả năng sinh tồn của chúng. Ví dụ trong nông nghiệp, đột biến gen đôi khi tạo ra các giống cây trồng hoặc vật nuôi có năng suất cao, màu sắc hay phẩm chất đặc biệt mà con người có thể khai thác để phục vụ đời sống. Tuy nhiên, không phải tất cả các đột biến đều mang lại lợi ích, nhiều đột biến cũng có thể gây ra những căn bệnh nghiêm trọng, khiến sinh vật bị chết sớm hoặc mất khả năng sinh sản.

Một số biểu hiện của đột biến gen có thể nhìn thấy rõ qua hình ảnh, đặc biệt là ở thực vật và động vật. Chẳng hạn, hoa lan có thể xuất hiện các màu sắc hoa lạ, hoặc cá koi có những vệt màu không đều do hậu quả của đột biến gen. Ở người, một số hội chứng di truyền như bạch tạng, bệnh máu khó đông, hoặc các dị tật hình thái được biết đến là hậu quả của đột biến gen. Nhờ vào tiến bộ trong công nghệ sinh học, các nhà khoa học có thể chụp lại các nhiễm sắc thể, phân tích trình tự ADN để xác định và đánh giá các loại đột biến, từ đó hiểu rõ hơn về tác động của chúng lên cơ thể và sự phát triển của loài sinh vật.

Trong tự nhiên, đột biến gen đóng vai trò quan trọng đối với tiến hóa. Đột biến chính là nguồn nguyên liệu làm phát sinh các alen mới, tăng tính đa dạng của quần thể sinh vật, giúp chúng thích nghi tốt hơn với môi trường đang không ngừng biến đổi. Hình ảnh về những sinh vật mang đặc điểm khác biệt do đột biến gen, chẳng hạn như bướm có hoa văn cánh bất thường hay động vật bốn chân mọc thêm chi, góp phần minh họa cho sức mạnh sáng tạo lẫn sự bất ngờ của quá trình tiến hóa. Dù đem lại cả mặt tích cực và tiêu cực, đột biến gen vẫn là một phần không thể thiếu trong lịch sử phát triển của từng loài sinh vật trên trái đất.