Phát xít là một thuật ngữ dùng để chỉ một hệ tư tưởng chính trị cực đoan, thường mang tính độc tài, bài trừ dân chủ và khinh miệt các giá trị nhân quyền. Chủ nghĩa phát xít xuất hiện ở châu Âu vào đầu thế kỷ XX, nổi bật nhất là tại Ý dưới sự lãnh đạo của Benito Mussolini và sau đó là ở Đức với Adolf Hitler cầm quyền trong thời kỳ Đệ Tam Đế chế. Một đặc trưng của chủ nghĩa phát xít là sự sùng bái nhà nước, coi quyền lực tập trung trong tay một cá nhân hoặc nhóm nhỏ, phủ nhận mọi hình thức đối lập hay phản biện xã hội. Các chế độ phát xít thường sử dụng bạo lực, đàn áp và tuyên truyền để kiểm soát tư tưởng đại chúng cũng như duy trì quyền lực tuyệt đối.

Ngoài ra, phát xít thường gắn liền với chủ nghĩa dân tộc cực đoan, phân biệt chủng tộc, đặc biệt là tư tưởng thù hận đối với những nhóm người bị cho là yếu kém hay không "thuần chủng". Hậu quả nặng nề nhất của chủ nghĩa phát xít là Thế chiến thứ Hai (1939-1945), dẫn đến hàng chục triệu người thiệt mạng, nhiều vùng đất bị tàn phá và để lại những di chứng dai dẳng về kinh tế, chính trị, xã hội trên toàn thế giới. Sau chiến tranh, chủ nghĩa phát xít bị lên án gay gắt và bị xem là biểu tượng của bạo lực, phi dân chủ và phi nhân quyền. Từ đó, thuật ngữ "phát xít" thường được sử dụng để chỉ trích các hành động hoặc tổ chức có khuynh hướng độc tài, áp bức hoặc bài trừ dân chủ trong xã hội hiện đại.