Cộng hòa miền Nam Việt Nam (CHMNVN) được thành lập vào ngày 6 tháng 6 năm 1969, là một chính phủ lâm thời tại các vùng giải phóng ở miền Nam Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam. Chính quyền này ra đời khi cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam chống lại chế độ Việt Nam Cộng hòa và sự can thiệp của Hoa Kỳ bước sang giai đoạn quyết liệt. Dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, CHMNVN đã tập hợp các lực lượng yêu nước, gồm nhiều tầng lớp nhân dân, với mục tiêu cuối cùng là thống nhất đất nước và xây dựng nền độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc Việt Nam.

Chính phủ Cộng hòa miền Nam Việt Nam có vai trò quan trọng không chỉ về mặt chính trị mà còn về mặt ngoại giao, góp phần mở rộng quan hệ quốc tế và nhận được sự công nhận của nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các nước thuộc phe xã hội chủ nghĩa. Trong suốt quá trình tồn tại từ năm 1969 đến năm 1976, CHMNVN đã ban hành nhiều chính sách nhằm động viên tinh thần chiến đấu, chăm lo đời sống cho người dân ở các vùng giải phóng, đồng thời tích cực bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ miền Nam trước mọi âm mưu chia cắt đất nước. Việc tồn tại của chính phủ này là minh chứng cho ý chí kiên cường của nhân dân miền Nam cùng khát vọng hòa bình, thống nhất dân tộc Việt Nam.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, với sự kiện quân giải phóng miền Nam tiến vào Sài Gòn, chính quyền Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, đánh dấu thắng lợi của nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp chống xâm lược và thống nhất đất nước. Sau đó, vào ngày 2 tháng 7 năm 1976, nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ra đời, hợp nhất hai miền Nam – Bắc, chấm dứt sự tồn tại của Cộng hòa miền Nam Việt Nam như một tổ chức nhà nước độc lập. Tuy thời gian hoạt động chỉ kéo dài 7 năm, nhưng vai trò lịch sử của Cộng hòa miền Nam Việt Nam vẫn để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng dân tộc về bản lĩnh, ý chí, và khát vọng tự do, độc lập, thống nhất đất nước.