Thị trường carbon là một cơ chế kinh tế nhằm giảm phát thải khí nhà kính thông qua việc cho phép các doanh nghiệp mua bán hạn ngạch phát thải. Các chính phủ hoặc tổ chức quốc tế cấp cho các doanh nghiệp một lượng tín chỉ carbon nhất định, đại diện cho quyền được phát thải một lượng CO2 cụ thể. Nếu doanh nghiệp phát thải ít hơn hạn mức, họ có thể bán phần tín chỉ dư thừa cho những ai có nhu cầu vượt quá hạn ngạch. Nhờ đó, thị trường carbon khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch, tối ưu hóa quy trình sản xuất để tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Việc kiểm soát và giao dịch tín chỉ carbon giúp biến tác động môi trường thành giá trị tài chính, nâng cao nhận thức cũng như trách nhiệm của các bên tham gia đối với mục tiêu phát triển bền vững.

Ở quy mô toàn cầu, thị trường carbon đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu. Thông qua các hiệp định như Nghị định thư Kyoto hay Thỏa thuận Paris, nhiều quốc gia đã xây dựng hệ thống giao dịch carbon nội địa và liên kết chặt chẽ với nhau. Sự phát triển của thị trường này góp phần cân bằng lợi ích giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, đồng thời tạo ra nguồn lực tài chính hỗ trợ các dự án phát triển xanh ở những nước đang phát triển hoặc khu vực có khó khăn về công nghệ. Quá trình kiểm định, giám sát và minh bạch thông tin được tăng cường để đảm bảo hiệu quả và công bằng trong trao đổi tín chỉ phát thải.

Tại Việt Nam, thị trường carbon đang trong giai đoạn thử nghiệm và hoàn thiện quy định pháp lý. Chính phủ đã ban hành các chính sách hướng dẫn về kiểm kê khí nhà kính, xây dựng lộ trình phát triển thị trường carbon trong nước phù hợp với cam kết giảm phát thải theo Thỏa thuận Paris. Việc phát triển thị trường carbon không chỉ giúp Việt Nam tiếp cận nguồn tài chính quốc tế mà còn thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tăng khả năng cạnh tranh khi hội nhập kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, để thị trường carbon vận hành hiệu quả, cần giải quyết các thách thức về cơ sở dữ liệu, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng hệ thống giám sát phát thải minh bạch, chính xác.