Để đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, người tham gia cần chuẩn bị một số giấy tờ như căn cước công dân/căn cước công dân gắn chip hoặc chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú. Sau đó, hãy đến các đại lý thu bảo hiểm xã hội tự nguyện tại địa bàn cư trú (có thể là ủy ban nhân dân xã, phường hoặc các tổ chức, doanh nghiệp được ủy quyền) để đăng ký tham gia. Tại đây, cán bộ phụ trách sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình khai báo thông tin, lựa chọn mức đóng phù hợp với điều kiện kinh tế cá nhân và kỳ hạn đóng bảo hiểm (theo tháng, quý hoặc nửa năm). Việc đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cũng có thể thực hiện trực tuyến trên cổng dịch vụ công quốc gia hoặc tại các điểm giao dịch của bưu điện.

Quá trình đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện không quá phức tạp, chỉ cần người tham gia cung cấp đầy đủ hồ sơ, điền mẫu tờ khai và nộp tiền theo mức quy định. Người tham gia có thể chủ động lựa chọn mức thu nhập đóng từ thấp nhất đến cao hơn nhằm phù hợp với khả năng tài chính, đồng thời có thể lựa chọn phương thức đóng linh hoạt. Sau khi hoàn tất hồ sơ và đóng tiền, cán bộ thu sẽ cấp biên lai xác nhận đã đóng, đồng thời cập nhật thông tin vào hệ thống của cơ quan bảo hiểm xã hội. Việc này giúp đảm bảo quyền lợi lâu dài khi người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu và các chế độ bảo hiểm khác theo luật định.

Tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân, đặc biệt là những đối tượng không thuộc diện bắt buộc đóng bảo hiểm như lao động tự do, kinh doanh nhỏ lẻ, nội trợ, nông dân. Đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện vừa giúp người lao động có khoản tiền lương hưu ổn định tuổi già, vừa giảm gánh nặng tài chính về sau, lại còn được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng (tùy theo nhóm đối tượng tham gia). Vì thế, quy trình đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện ngày càng được đơn giản hóa, tiện lợi để người dân dễ dàng tiếp cận, nắm bắt và thực hiện.