Bảo hiểm xã hội tự nguyện là một chính sách an sinh xã hội do Nhà nước tổ chức nhằm giúp người dân không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc vẫn có cơ hội tích lũy và hưởng quyền lợi về hưu trí, tử tuất khi về già hoặc gặp rủi ro. Một trong những đặc điểm nổi bật của bảo hiểm xã hội tự nguyện là mức đóng được người tham gia tự lựa chọn dựa trên khả năng tài chính cá nhân. Theo quy định hiện hành, mức đóng thấp nhất bằng 22% mức chuẩn nghèo khu vực nông thôn (năm 2024 là 36.000 đồng/tháng), với thu nhập hàng tháng thấp nhất để làm căn cứ đóng là 1.500.000 đồng; mức đóng cao nhất bằng 22% của 20 lần mức lương cơ sở hiện hành, tức là lên tới hàng triệu đồng mỗi tháng. Nhờ đó, bảo hiểm xã hội tự nguyện tạo ra sự linh hoạt, phù hợp cho nhiều đối tượng lao động, đặc biệt là người làm nghề tự do, kinh doanh cá thể hoặc lao động khu vực không chính thức.

Ngoài việc lựa chọn mức đóng phù hợp, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện còn được hưởng chính sách hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước. Hiện nay, Nhà nước sẽ hỗ trợ một phần khoản tiền đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện tùy theo nhóm đối tượng: 30% đối với người thuộc hộ nghèo, 25% với người thuộc hộ cận nghèo và 10% đối với các đối tượng khác. Số tiền hỗ trợ này đều tính trên mức đóng tính theo chuẩn nghèo khu vực nông thôn, góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người tham gia. Chính sách này khuyến khích nhiều người dân lựa chọn tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện nhằm đảm bảo an sinh xã hội khi hết tuổi lao động, giảm thiểu nguy cơ khó khăn về tài chính khi tuổi già hoặc mất sức lao động.

Trong thực tế, mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cũng có thể thay đổi theo từng giai đoạn phù hợp với điều kiện kinh tế cá nhân, giúp người dân chủ động hơn khi kế hoạch tài chính có sự thay đổi. Người tham gia có thể đóng định kỳ hàng tháng, hàng quý, nửa năm hoặc một năm theo quy định, tạo thuận lợi trong việc sắp xếp nguồn tài chính. Việc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chính là cơ hội để mọi người lao động, không phân biệt ngành nghề hay địa phương, đều có điều kiện được đảm bảo quyền lợi hưu trí và trợ cấp tử tuất khi cần thiết, góp phần xây dựng cuộc sống ổn định và an tâm hơn cho toàn xã hội.