Tô Lâm sinh ngày 10 tháng 7 năm 1957, quê quán tại xã Ninh Giang, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Đây là một vùng đất giàu truyền thống văn hóa và lịch sử, nổi tiếng với những địa danh như cố đô Hoa Lư, chùa Bái Đính, Tràng An và nhiều di tích lịch sử khác. Quê hương Ninh Bình không chỉ là địa chỉ gắn bó với thời niên thiếu của Tô Lâm mà còn là nơi ông bắt đầu hình thành nên những phẩm chất, đạo đức và nhận thức cơ bản về quê hương, đất nước. Chính môi trường gia đình, thôn xóm và truyền thống lâu đời của quê nhà đã có ảnh hưởng nhất định tới con đường trưởng thành và phát triển trong sự nghiệp của ông sau này.

Là người con của mảnh đất Ninh Bình, Tô Lâm luôn tự hào về quê hương, nơi hun đúc ý chí kiên cường và tấm lòng trung thành với Tổ quốc. Vùng đất này từ lâu đã nổi danh với truyền thống yêu nước, cách mạng và đóng góp không nhỏ cho lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc. Bản thân Tô Lâm từng nhiều lần nhấn mạnh vai trò của quê hương đối với sự phát triển nhân cách, lý tưởng sống cũng như trách nhiệm công dân của mỗi người. Ông thường chia sẻ về tuổi thơ gắn liền với những câu chuyện lịch sử, truyền thống hiếu học và tinh thần đoàn kết của người dân Ninh Bình, những yếu tố đã khắc sâu trong tâm hồn ông từ khi còn rất nhỏ.

Trong hành trình công tác và phấn đấu, dù ở cương vị nào Tô Lâm cũng không quên khơi dậy, phát huy truyền thống quý báu của quê hương mình. Ông coi đó là nguồn cảm hứng bất tận để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, không phụ lòng mong mỏi của gia đình, dòng họ cũng như bà con quê hương. Việc luôn hướng về quê nhà, trân trọng cội nguồn đã tiếp thêm nghị lực giúp ông vượt qua nhiều thách thức trong suốt quá trình công tác, góp phần xây dựng hình ảnh người lãnh đạo giàu bản lĩnh, khiêm nhường và gắn bó mật thiết với nhân dân.