Đề cương cách mạng miền Nam do Trung ương Đảng Lao động Việt Nam soạn thảo năm 1951, sau đó được bổ sung, hoàn chỉnh và phổ biến chính thức vào năm 1962. Đây là văn kiện có ý nghĩa quan trọng, vạch ra đường lối và phương hướng đấu tranh cho cách mạng ở miền Nam trong hoàn cảnh bị đế quốc Mỹ và tay sai thống trị. Đề cương xác định, nhiệm vụ cơ bản trước mắt của cách mạng miền Nam là đánh đổ đế quốc Mỹ, lật đổ tập đoàn thống trị tay sai, thực hiện độc lập dân tộc, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân và tiến tới chủ nghĩa xã hội. Văn kiện nhấn mạnh vai trò nòng cốt của công nông và sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời đề ra phương châm liên minh với các tầng lớp yêu nước, mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất, tạo lực lượng mạnh mẽ để đánh bại kẻ thù xâm lược.

Một nội dung trọng tâm của đề cương là phân tích tình hình đặc biệt của miền Nam sau Hiệp định Genève năm 1954, khi đất nước tạm thời bị chia cắt. Chính quyền Ngô Đình Diệm được Mỹ hậu thuẫn không những cản trở việc thống nhất đất nước mà còn ra sức đàn áp phong trào cách mạng và những người yêu nước. Đề cương chỉ rõ tính chất phức tạp, gay go của cuộc đấu tranh ở miền Nam, đòi hỏi phải nắm vững đặc điểm từng vùng, linh hoạt về phương pháp đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang. Đặc biệt, đề cương đã nhấn mạnh vai trò của quần chúng, coi đây là nguồn sức mạnh chủ yếu cho thắng lợi của cách mạng miền Nam. Ngoài ra, sự phối hợp giữa hai miền Nam – Bắc cũng được xác định là yếu tố quyết định thành công, trong đó miền Bắc đóng vai trò làm hậu phương lớn cho tiền tuyến miền Nam.

Đề cương cách mạng miền Nam không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang giá trị thực tiễn sâu sắc, trở thành kim chỉ nam cho đường lối, chiến lược đấu tranh lâu dài của nhân dân miền Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Nhờ xác định đúng đắn mục tiêu, nhiệm vụ và phương pháp cách mạng, đề cương này đã góp phần quan trọng vào quá trình chuẩn bị, phát triển phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, tiến tới Tổng khởi nghĩa mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Qua đó, nó chứng minh tầm nhìn chiến lược, sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam dưới điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể của mỗi giai đoạn.