Hoàng gia Nhật Bản, còn gọi là Hoàng thất Nhật Bản hay dòng dõi Thiên hoàng, là một trong những hoàng tộc cổ xưa nhất thế giới với lịch sử hơn 2.600 năm. Theo truyền thuyết, vị Thiên hoàng đầu tiên là Jimmu lên ngôi năm 660 trước Công nguyên và được cho là hậu duệ của nữ thần mặt trời Amaterasu, người đứng đầu trong hệ thống các vị thần Thần đạo Nhật Bản. Trải qua các thời kỳ như Asuka, Nara, Heian và Edo, dòng dõi này vẫn tiếp tục tồn tại dù đã có nhiều biến động về quyền lực, cơ cấu cai trị và vai trò chính trị của Thiên hoàng trong xã hội Nhật Bản. Gia phả hoàng gia được duy trì chặt chẽ, ghi lại từng đời Thiên hoàng với sự cẩn trọng đặc biệt, coi đây là bảo vật quốc gia.

Gia đình hiện tại của Thiên hoàng bắt nguồn từ Thiên hoàng Taishō (trị vì 1912-1926), cha của Thiên hoàng Shōwa (Hirohito). Sau Hirohito, ngai vàng được truyền cho con trai ông là Akihito vào năm 1989. Akihito trở thành Thiên hoàng thứ 125 và tiến hành nhiều công cuộc hiện đại hóa hình ảnh hoàng gia, tăng cường giao lưu với dân chúng và các quốc gia khác. Năm 2019, Akihito thoái vị nhường ngôi cho con trai mình là Naruhito, đánh dấu lần chuyển giao hiếm hoi do thoái vị trong lịch sử hiện đại. Naruhito và Hoàng hậu Masako trở thành cặp đôi đứng đầu hoàng gia, con gái họ là Công chúa Aiko hiện cũng nhận được sự chú ý lớn với vai trò thành viên tiêu biểu của thế hệ trẻ.

Hệ thống kế vị của hoàng gia Nhật tuân thủ luật nam giới nối ngôi, nghĩa là chỉ các thành viên nam thuộc dòng hoàng thất mới có thể trở thành Thiên hoàng tương lai. Điều này tạo ra nhiều cuộc tranh luận trong xã hội hiện đại, nhất là khi số lượng nam giới trong gia đình hoàng gia ngày càng ít đi. Trong lịch sử, từng có một vài nữ Thiên hoàng nhưng họ đều là ngoại lệ hiếm hoi. Gia phả hoàng gia không chỉ phản ánh những đổi thay của triều đại Nhật Bản mà còn là biểu tượng cho sự bền vững, liên kết giữa quá khứ, hiện tại và tương lai của đất nước này.