Cán bộ không chuyên trách cấp xã đóng vai trò quan trọng trong hệ thống quản lý nhà nước ở cơ sở, góp phần hỗ trợ tổ chức các hoạt động về chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội tại địa phương. Họ thường đảm nhận các công việc như làm công tác văn thư, lưu trữ hồ sơ, hỗ trợ tiếp dân, giải quyết những vấn đề phát sinh hàng ngày nhằm bảo đảm cho bộ máy hành chính xã vận hành hiệu quả. Mặc dù không thuộc biên chế chuyên trách nhưng cán bộ không chuyên trách cấp xã lại là lực lượng kế cận, trực tiếp tham gia vào hầu hết các hoạt động của chính quyền cơ sở, giúp giảm tải khối lượng công việc cho đội ngũ lãnh đạo xã và các cán bộ chuyên trách. Công việc của họ đòi hỏi sự nhiệt tình, năng động, tinh thần trách nhiệm cao và khả năng phối hợp với nhiều bộ phận chuyên môn khác nhau để hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Bên cạnh đó, cán bộ không chuyên trách cấp xã còn là cầu nối giữa chính quyền và nhân dân, trực tiếp tiếp nhận, truyền đạt các chủ trương, chính sách của Nhà nước đến với người dân, đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng cũng như những vướng mắc từ cơ sở lên các cấp lãnh đạo. Sự hiện diện của họ góp phần giảm bớt khoảng cách giữa người dân với chính quyền, tạo lòng tin, thúc đẩy sự đoàn kết trong cộng đồng. Mặc dù mức thu nhập và chế độ đãi ngộ cho cán bộ không chuyên trách cấp xã còn nhiều hạn chế, nhưng phần lớn họ vẫn cống hiến hết mình vì lợi ích chung, nỗ lực hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao và góp phần tạo nên sự ổn định, phát triển bền vững cho địa phương.

Vai trò của cán bộ không chuyên trách cấp xã ngày càng được đánh giá cao trong công cuộc xây dựng và phát triển nông thôn mới, nhất là khi tăng cường áp dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý nhà nước ở cơ sở. Họ tích cực học hỏi, nâng cao năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và sự hài lòng của người dân đối với bộ máy hành chính. Tuy nhiên, để đội ngũ cán bộ không chuyên trách cấp xã phát huy tốt hơn nữa hiệu quả làm việc, cần quan tâm điều kiện làm việc, chính sách đào tạo, hỗ trợ vật chất và tinh thần nhằm động viên, khuyến khích họ phát huy năng lực, đóng góp tích cực vào sự phát triển của địa phương trong thời kỳ đổi mới hiện nay.