Tỷ lệ sinh viên thất nghiệp sau khi ra trường là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn từ các nhà hoạch định chính sách, nhà giáo dục và cả phụ huynh, học sinh. Theo các báo cáo gần đây tại Việt Nam, tỷ lệ sinh viên thất nghiệp dao động từ 15% đến 20% tùy theo ngành học và vùng miền. Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới tình trạng này là do sự chênh lệch giữa nhu cầu của thị trường lao động và chương trình đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng. Nhiều sinh viên tốt nghiệp không đáp ứng được yêu cầu về kỹ năng thực tiễn, trình độ ngoại ngữ hay khả năng thích ứng với môi trường làm việc mới. Bên cạnh đó, sự gia tăng số lượng trường đào tạo và số lượng sinh viên ra trường mỗi năm cũng khiến cho cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Trên thực tế, các ngành học như công nghệ thông tin, y dược hay ngoại ngữ thường có tỷ lệ sinh viên tìm được việc làm cao hơn so với các ngành khoa học xã hội, du lịch hoặc sư phạm. Điều này cho thấy thị trường lao động ưu tiên tuyển dụng nhân lực ở những lĩnh vực thiết yếu và có nhu cầu cao. Tuy nhiên, ngay cả trong các ngành "hot", sinh viên vẫn phải đối mặt với nguy cơ thất nghiệp nếu thiếu kinh nghiệm làm việc hoặc các kỹ năng mềm cần thiết. Bên cạnh đó, xu hướng toàn cầu hóa khiến tiêu chuẩn tuyển dụng ngày càng khắt khe, đòi hỏi sinh viên phải tự hoàn thiện mình thông qua các hoạt động ngoại khóa, thực tập và học hỏi thêm ngoài chương trình đào tạo. Nếu không chủ động nắm bắt và trang bị kiến thức mới, tỷ lệ thất nghiệp sau khi ra trường sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao.

Việc hỗ trợ sinh viên giảm nguy cơ thất nghiệp đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường, doanh nghiệp và bản thân sinh viên. Các trường đại học cần chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường thực hành, liên kết với doanh nghiệp để tổ chức các kỳ thực tập và định hướng nghề nghiệp sát với thực tế. Doanh nghiệp cũng nên chủ động mở rộng cơ hội thử việc, đào tạo lại, hỗ trợ sinh viên phát triển kỹ năng chuyên môn phù hợp với yêu cầu thực tế. Về phía sinh viên, việc chủ động trau dồi kiến thức, kỹ năng ngoại ngữ, công nghệ thông tin và các kỹ năng mềm ngày càng trở nên quan trọng. Chỉ khi có sự đồng thuận và tiếp nhận trách nhiệm từ tất cả các bên, tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên mới thực sự giảm và góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.