tranh vẽ phụ nữ mặc áo dài

Hát then là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của các dân tộc Tày, Nùng, Thái ở vùng núi phía Bắc Việt Nam và có lịch sử phát triển lâu đời, gắn liền với đời sống tín ngưỡng cũng như sinh hoạt cộng đồng của cư dân nơi đây. Theo truyền thuyết và những câu chuyện lưu truyền trong dân gian, hát then bắt nguồn từ nhu cầu kết nối giữa con người với thế giới thần linh nhằm cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, hoặc giải trừ tai ương, bệnh tật. Người ta cho rằng, "then" trong ngôn ngữ Tày - Nùng có nghĩa là “thiên”, biểu thị mối liên hệ với trời đất, thần linh. Những bài hát then từ xa xưa chủ yếu được trình bày bởi các “ông then”, “bà then” - những người đóng vai trò trung gian truyền đạt nguyện vọng của cộng đồng đến thần linh thông qua lời ca, điệu nhạc, nghi lễ và múa kèm theo tiếng đàn tính.

Suốt nhiều thế kỷ, hát then không chỉ tồn tại dưới dạng nghi lễ thiêng liêng mà còn dần phát triển thành sinh hoạt văn hóa đậm chất nghệ thuật trong đời sống cộng đồng. Quá trình di cư, giao thoa và phát triển của các dân tộc miền núi đã làm phong phú thêm nội dung, hình thức thể hiện của hát then, giúp loại hình này lan rộng và ngày càng đa dạng. Vừa mang tính chất tôn giáo, vừa phản ánh tâm tư, tình cảm, sinh hoạt, hát then là kho tàng truyền thống quý giá chứa đựng tri thức, kinh nghiệm sống và cả khát vọng về một cuộc sống an lành, hạnh phúc. Nhờ vậy, hát then vẫn được gìn giữ, truyền lại qua các thế hệ, trở thành biểu tượng văn hóa độc đáo của vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Từ khóa: tranh vẽ phụ nữ mặc áo dài