Ngày 25 tháng 8 năm 1945, tại điện Kiến Trung, vua Bảo Đại chính thức tuyên bố thoái vị, chấm dứt triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam. Buổi lễ thoái vị diễn ra trước sự chứng kiến của đại diện Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trong đó có ông Trần Huy Liệu, và đông đảo quần chúng Huế. Tuyên chiếu thoái vị của Bảo Đại nêu rõ: “Trẫm nay sẵn lòng thoái vị để hoàn toàn hợp tác với Chính phủ Dân chủ Cộng hòa, nhằm cứu quốc dân khỏi vòng nô lệ, đưa nước nhà tới tự do, độc lập.” Trước nhân dân, Bảo Đại trao hoàng kiếm và ấn vàng—biểu tượng quyền lực phong kiến—cho đại diện Chính phủ lâm thời, khẳng định sự chuyển giao quyền lực chính trị từ chế độ quân chủ sang chế độ dân chủ mới.

Chiếu thoái vị của vua Bảo Đại là một văn kiện lịch sử có ý nghĩa trọng đại, ghi dấu sự kết thúc vương triều Nguyễn và mở đường cho một kỷ nguyên mới của đất nước. Lời lẽ trong chiếu thể hiện tinh thần dứt khoát từ bỏ ngôi báu, mong muốn đoàn kết quốc dân, đồng thời bày tỏ niềm tin vào tương lai của dân tộc khi đi theo con đường độc lập, tự do. Sau buổi lễ, ông Bảo Đại chính thức trở thành “Công dân Vĩnh Thụy”, tham gia vào công cuộc xây dựng đất nước dưới sự lãnh đạo của Chính phủ cách mạng.

Việc ban hành chiếu thoái vị không chỉ phản ánh thái độ chính trị mềm mỏng, thích ứng với thời cuộc của vị vua cuối cùng mà còn là mốc son khép lại hơn một thế kỷ tồn tại của chế độ phong kiến ở Việt Nam. Sự kiện này đã tạo tiền đề pháp lý và tâm lý cho việc xây dựng chế độ cộng hòa, cũng như tập hợp được sức mạnh toàn dân trong cuộc đấu tranh giành độc lập, bảo vệ chủ quyền dân tộc. Thiêng liêng và xúc động, chiếu thoái vị của Bảo Đại mãi là biểu tượng lịch sử của ý chí dân tộc trong buổi giao thời đầy biến động của đất nước.