Nguyễn Thanh Long là một trong những bộ trưởng Bộ Y tế có tầm ảnh hưởng lớn tại Việt Nam trong giai đoạn chống dịch COVID-19. Ông sinh năm 1966 tại tỉnh Nam Định, là giáo sư, tiến sĩ y học và có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực y tế công cộng. Trước khi đảm nhiệm chức vụ bộ trưởng, Nguyễn Thanh Long từng giữ các vị trí trọng trách tại Bộ Y tế như Thứ trưởng Bộ Y tế, Cục trưởng Cục Phòng chống HIV/AIDS, đồng thời là giảng viên của Đại học Y Hà Nội. Quá trình công tác và nỗ lực của ông được đánh giá cao khi góp phần thúc đẩy các chương trình y tế dự phòng, đặc biệt là trong việc kiểm soát dịch bệnh lây lan.

Giai đoạn ông Nguyễn Thanh Long đứng đầu Bộ Y tế diễn ra trùng với bối cảnh đại dịch COVID-19 bùng phát mạnh tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Với vai trò là người lãnh đạo ngành y tế, ông chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng chống dịch như truy vết, xét nghiệm diện rộng, cách ly tập trung và vận động nhân dân tiêm chủng vaccine. Dưới sự chỉ đạo của Nguyễn Thanh Long, ngành y tế đã phối hợp cùng các cơ quan chức năng thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ cho lực lượng tuyến đầu, tăng cường trang thiết bị, vật tư y tế, đồng thời nâng cao năng lực y tế địa phương. Những quyết sách này góp phần không nhỏ trong việc kiểm soát dịch ở các thời điểm then chốt.

Tuy nhiên, cùng với những đóng góp cho ngành y tế, ông Nguyễn Thanh Long cũng đối mặt với các vấn đề liên quan đến trách nhiệm quản lý trong các vụ việc vi phạm nghiêm trọng trong ngành. Năm 2022, ông bị khởi tố và bắt tạm giam để điều tra liên quan đến vụ án nâng khống giá kit xét nghiệm COVID-19 của Công ty Việt Á. Vụ việc này gây chấn động dư luận, ảnh hưởng tới uy tín của ngành y tế cũng như cá nhân ông Nguyễn Thanh Long. Sau khi bị đình chỉ và miễn nhiệm chức vụ, nhiều bài học về công tác quản lý, giám sát và minh bạch trong đấu thầu, mua sắm vật tư y tế đã được rút ra từ sự việc này. Dù vậy, quá trình công tác trước đó của ông vẫn để lại những dấu ấn nhất định cho ngành y tế Việt Nam.