Nguyễn Xuân Hoàng là một nhà văn, nhà báo nổi bật của nền văn học Việt Nam hiện đại, đặc biệt được biết đến với vai trò là cây bút chủ lực của dòng văn học miền Nam trước năm 1975. Ông sinh năm 1940 tại Nha Trang, từng theo học tại Đại học Văn khoa Sài Gòn và bắt đầu sự nghiệp báo chí từ khá sớm. Nguyễn Xuân Hoàng từng giữ vị trí chủ bút cho nhiều tờ báo và tạp chí quan trọng như Văn, Văn Học, hợp tác với các cây bút tên tuổi cùng thời. Phong cách sáng tác của ông mang đậm dấu ấn triết lý nhân sinh và chiêm nghiệm sâu sắc về thân phận con người trong giai đoạn biến động của lịch sử đất nước, nhất là qua những tác phẩm như “Người đi trên mây”, “Mùa biển động”.

Bên cạnh vai trò nhà văn, Nguyễn Xuân Hoàng còn là người góp phần gìn giữ và phát triển dòng chảy của văn hóa truyền thống Việt. Ông không ngừng tìm kiếm đổi mới trong việc thể hiện các đề tài về tình yêu, chiến tranh và thân phận con người, đồng thời luôn quan tâm tới các giá trị đạo đức và nét đẹp giản dị của đời sống thường ngày. Sau năm 1975, Nguyễn Xuân Hoàng sang định cư tại Hoa Kỳ và tiếp tục hoạt động báo chí, xuất bản bằng tiếng Việt, trở thành gạch nối văn hóa giữa cộng đồng người Việt ở hải ngoại với quê hương. Các tác phẩm của ông không chỉ đơn thuần là tái hiện thực mà còn là lời tự sự của một thế hệ, chất chứa nỗi niềm hoài vọng về quê hương, đất nước.

Qua thời gian, Nguyễn Xuân Hoàng để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng độc giả nhờ vốn kiến thức uyên bác, văn phong tinh tế cùng lối tư duy tự do tiệm cận các vấn đề xã hội và nhân văn. Những đóng góp của ông đã giúp mở rộng không gian sáng tạo cũng như thúc đẩy đối thoại giữa các thế hệ nhà văn Việt Nam trong và ngoài nước. Tinh thần dũng cảm đối mặt với nghịch cảnh và khả năng thích nghi với môi trường mới đã tạo nên hình tượng Nguyễn Xuân Hoàng vừa tài hoa, vừa kiên định, vừa lãng mạn nhưng cũng rất hiện thực khi phản ánh cuộc sống con người qua bút pháp điềm tĩnh, sâu lắng. Nhờ đó, ông được xem là một trong những tác gia quan trọng, có ảnh hưởng lâu dài đối với văn học Việt Nam hiện đại.