Kế hoạch Navarre là một chiến lược quân sự được chính phủ Pháp triển khai tại Việt Nam vào cuối năm 1953, nhằm đảo ngược thế trận đang bất lợi cho thực dân Pháp trong cuộc Chiến tranh Đông Dương. Đứng trước sự phát triển mạnh mẽ về lực lượng và phạm vi hoạt động của Quân đội Nhân dân Việt Nam cùng sự suy yếu tinh thần chiến đấu của quân Pháp, tướng Henri Navarre – Tổng chỉ huy quân viễn chinh Pháp ở Đông Dương – đã xây dựng một kế hoạch tổng thể với mục đích xoay chuyển tình thế. Theo đó, Navarre tập trung lực lượng cơ động mạnh nhất ở Bắc Bộ, tăng cường xây dựng các tập đoàn cứ điểm vững chắc, đồng thời tổ chức các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm tiêu diệt chủ lực của đối phương, chia cắt căn cứ địa Việt Minh, buộc đối phương phải đánh vào nơi phòng thủ mạnh nhất của mình. Tuy nhiên, điểm then chốt của kế hoạch này là tạo ra những “pháo đài bất khả xâm phạm”, mà điển hình là tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Dù được đặt nhiều kỳ vọng, Kế hoạch Navarre sớm bộc lộ những hạn chế căn bản bởi tính chủ quan và xem nhẹ thực lực của đối phương. Quân đội Pháp dù tăng cường rất nhiều về trang bị cũng như binh lực, song vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm soát vùng nông thôn rộng lớn và bảo đảm hậu cần cho các tập đoàn cứ điểm biệt lập. Trong khi đó, Việt Minh khéo léo sử dụng chiến thuật du kích, linh hoạt trong các hoạt động tác chiến và tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân. Đặc biệt, khi quân Pháp sa lầy ở Điện Biên Phủ, họ bị cô lập hoàn toàn, việc tiếp tế từ bên ngoài cực kỳ gian nan. Sự thất bại của kế hoạch Navarre được minh chứng rõ nhất qua chiến thắng vang dội của quân và dân Việt Nam tại Điện Biên Phủ vào tháng 5 năm 1954, dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống phòng thủ chiến lược của Pháp ở Đông Dương và mở đường cho việc kết thúc chiến tranh bằng Hiệp định Genève.

Bài học lớn rút ra từ sự thất bại của Kế hoạch Navarre là chiến tranh xâm lược không thể thắng lợi trên một đất nước mà nhân dân có lòng yêu nước sâu sắc, biết đoàn kết, tự lực và sáng tạo. Trong khi người Pháp dựa quá nhiều vào sức mạnh quân sự cùng viện trợ từ nước ngoài thì Việt Minh lại phát huy tối đa thế trận toàn dân, biết tận dụng địa hình hiểm trở và chủ động thay đổi chiến thuật linh hoạt tùy tình hình. Thất bại của Navarre không chỉ là dấu chấm hết cho tham vọng thực dân Pháp tại Đông Dương mà còn trở thành biểu tượng cho sức mạnh ý chí, tinh thần chiến đấu kiên cường, quyết tâm giành độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.