Chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không" là tên gọi mà nhân dân Việt Nam dành cho trận chiến tranh ném bom quy mô lớn của không quân Mỹ xuống Hà Nội, Hải Phòng và một số tỉnh miền Bắc vào tháng 12 năm 1972. Tên gọi này được lấy cảm hứng từ chiến thắng vang dội tại Điện Biên Phủ năm 1954, nơi quân và dân Việt Nam đánh bại đội quân thực dân Pháp, buộc họ phải ngồi vào bàn đàm phán và chấm dứt chiến tranh xâm lược. Cũng tương tự như vậy, trong trang sử tháng 12 năm 1972, với sức mạnh và ý chí kiên cường, quân dân miền Bắc đã vượt qua sự tàn phá kinh hoàng của không quân Mỹ, đặc biệt là máy bay B52 – loại vũ khí hiện đại và mạnh nhất lúc bấy giờ. Họ đã bắn rơi nhiều máy bay, gây thiệt hại lớn cho đối phương, buộc Mỹ phải chấp nhận trở lại bàn thương lượng và ký kết Hiệp định Paris, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.

Việc gọi chiến dịch này là "Điện Biên Phủ trên không" không chỉ nhấn mạnh quy mô, mức độ ác liệt mà còn thể hiện tinh thần bất khuất, sự chủ động và thông minh trong chiến đấu của quân dân miền Bắc. Đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược bằng B52 của Mỹ có ý nghĩa lịch sử to lớn, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Chiến thắng ấy khiến cả thế giới phải khâm phục, là biểu tượng cho khát vọng hòa bình, tự do và là minh chứng cho chân lý: dù lực lượng quân sự, kỹ thuật hiện đại đến đâu nhưng khi lòng dân đồng thuận, ý chí chiến đấu quyết tâm thì nhất định sẽ giành thắng lợi.

Cái tên "Điện Biên Phủ trên không" còn là cách để nhắc nhở các thế hệ mai sau về truyền thống anh hùng, sẵn sàng hy sinh xương máu vì độc lập, tự do của dân tộc. Dù đối mặt với bom đạn ác liệt, trong điều kiện vật chất còn thiếu thốn, quân dân Việt Nam vẫn phát huy sáng tạo, tận dụng mọi nguồn lực để xây dựng thế trận phòng không nhân dân hiệu quả, áp dụng khoa học kỹ thuật phù hợp để đánh thắng kẻ thù mạnh hơn mình nhiều lần. Đó là niềm tự hào, là động lực lớn lao để tiếp tục bảo vệ, xây dựng đất nước trong thời đại mới.