Ngày 11 tháng 3 năm 2011, một trận động đất có độ lớn 9,0 độ Richter đã xảy ra ngoài khơi phía đông bắc đảo Honshu, Nhật Bản. Sự kiện này không chỉ gây thiệt hại lớn do rung lắc, mà nghiêm trọng hơn cả là kéo theo một cơn sóng thần (tsunami) vô cùng dữ dội. Những con sóng cao tới 40 mét ập vào bờ biển Tōhoku, cuốn phăng nhà cửa, xe cộ và toàn bộ cơ sở hạ tầng trên đường đi của nó. Chỉ trong chốc lát, nhiều thành phố ven biển như Sendai, Rikuzentakata và Minamisanriku gần như bị xóa sổ. Hàng trăm nghìn người phải sơ tán, trong khi biết bao ngôi nhà, trường học và bệnh viện không còn tồn tại.

Không chỉ dừng lại ở những tổn thất vật chất, cơn sóng thần 2011 còn gây ra thảm họa hạt nhân nghiêm trọng. Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi bị phá hủy nặng nề khi hệ thống làm mát bị mất điện dẫn đến rò rỉ phóng xạ. Sự cố này khiến hàng chục nghìn người dân phải sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm, đồng thời đặt ra hàng loạt vấn đề về an toàn hạt nhân trên toàn thế giới. Một vùng đất rộng lớn ở Fukushima trở thành “vùng cấm” trong nhiều năm liền, gây ra nỗi ám ảnh và đau thương cho người dân Nhật Bản cũng như cộng đồng quốc tế. Đây được xem là tai nạn hạt nhân nghiêm trọng nhất sau thảm họa Chernobyl năm 1986, lấy đi niềm tin vào công nghệ hạt nhân và buộc các quốc gia xem xét lại chiến lược năng lượng của mình.

Thảm họa sóng thần 2011 để lại hậu quả lâu dài cả về con người lẫn môi trường. Theo thống kê, hơn 18.000 người thiệt mạng hoặc mất tích, hàng trăm nghìn người không còn nơi ở, và cuộc sống của hàng triệu người bị đảo lộn mãi mãi. Bên cạnh những mất mát to lớn, sự kiện còn thúc đẩy tinh thần đoàn kết cộng đồng và sự hỗ trợ quốc tế dành cho Nhật Bản. Nhờ lòng kiên cường cùng quyết tâm mạnh mẽ phục hồi, người dân vùng bị ảnh hưởng từng bước tái thiết quê hương, rút ra những bài học sâu sắc về công tác phòng chống thiên tai, quy hoạch đô thị cũng như ứng phó với tình huống khẩn cấp trong tương lai.